كند . ( 1 ) و در صورت اول اگر براى خودش حج به جا آورد صحيح است ، گر چه در مخالفت اجاره معصيت كرده است . ولى در صورت دوم اگر حج نيابى به جا آورد صحيح نيست ، ( 2 ) و نه براى خودش واقع مىشود و نه براى پدرش ، و حج بر خودش مستقر مىشود كه بايد به هر نحو شده در سال بعد اتيان كند و اگر به جا نياورد در سالهاى بعد با مراعات فورا ففورا انجام دهد . و بايد معلوم باشد كه مجرد وصيت ( 3 ) به حج بدون استيجار فرزند ، نيابت را بر او واجب نمىكند هر چند وصيت را قبول كرده باشد . بنا بر اين در فرض استطاعت فرزند بعد از فوت پدر بايد براى خودش حج به جا آورد و نيابت صحيح نيست . ( 4 ) [ 87 ] س - خانم خانه دارى كه حج بر او واجب شده است و شوهرش اجازهء مسافرت به تنهايى را نمىدهد و مىگويد چون براى حج اسم مرا ننوشته اى من اجازه نمىدهم ، وظيفه اش چيست ؟ و آيا بدون اجازهء شوهر مىتواند به حج برود يا نه ؟
ج - در سفر حج واجب ، براى زن اجازهء شوهر شرط نيست و زن بايد حج واجب خود
شرح
مطمئن باشد كه سال بعد مىتواند حج خود را انجام دهد ، اجاره صحيح است و بايد در سال اوّل ، حج پدر را انجام دهد و اگر مطمئن نباشد اجاره باطل است و بايد حج خود را انجام دهد .
( 1 ) آية الله سيستانى : مگر اين كه مطمئن باشد كه سال بعد مىتواند حج خود را انجام دهد .
( 2 ) آيات عظام خوئى ، تبريزى ، سيستانى : حج نيابى او صحيح است و براى پدرش واقع مىشود ، ولى نايب اجرة المثل را طلبكار است . نه اجرة المسمى را .
آية الله بهجت : به حاشيه مسأله 44 مراجعه شود .
آية الله مكارم : صحيح است ولى بخاطر تأخير حج خودش معصيت كرده است .
( 3 ) آية الله اراكى ، آية الله نورى : اگر در وصيت قيد مباشرت شده و فرزند وصيت را قبول كرده ، نيابت واجب مىشود ، و استيجار لازم نيست .
آية الله مكارم : اگر وصيّت كرده خود فرزند به جا آورد و او قبول كرده لازم است عمل كند . بنا بر اين استطاعت براى او حاصل نمىشود .
آية الله سيستانى : اگر اجرت را معين كرده و او در حيات پدر قبول كرده اجاره است ، و در صورتى كه صحيح باشد بايد انجام دهد . ( منهاج الصالحين ، ج 2 ، ص 1449 ) .
آية الله صانعى : اگر در وصيّت قيد مباشرت شده و فرزند وصيّت را قبول كرده نيابت واجب مىشوند هر چند استيجار هم محقّق نشده باشد .
( 4 ) تفصيل اين مسأله و نظر آيات عظام در مسأله 38 و 70 گذشت و نيز در مناسك آية الله بهجت متعرّض وصيّت فرزند نشدهاند .