حجة الاسلام به جا آورند و كفايت از حج واجب آنان مىكند ، و چنانچه ساير شرايط را ندارند ( 1 ) به مجرد امكان حج ، براى آنان استطاعت حاصل نشده است و حج آنان استحبابى است و چنانچه بعدا استطاعت پيدا كردند بايد حج واجب را به جا آورند ، و حكم روحانى كاروان نيز همين است لكن اگر بعد از مراجعت از مكه نياز به شهريهء حوزه دارند مستطيع نمىشوند . ( 2 ) [ 59 ] م - پزشكان يا كسان ديگرى كه با مأموريت به ميقات آمدهاند و در ميقات جامع شرايط استطاعت هستند ، واجب است حجة الاسلام به جا آورند ( 3 ) هر چند كه لازم است مأموريت خود را نيز انجام دهند . استفتاءات استطاعت
[ 60 ] س - كسى در مدينه مريض شده ( سكته كرده ) و فعلا در بيمارستان است و دكترها گفتهاند كه بايد تا دو هفته استراحت كند ، آيا بعد از مدت استراحت در صورتى كه حمل او براى انجام دادن اعمال مشكل باشد اگر او را به مكه ببرند وظيفهء اين شخص چيست ؟
ج - اگر ( 4 ) سال اول استطاعت او است و قدرت اعمال حتى به نحو اضطرارى را ندارد ( 5 ) از
شرح
( 1 ) - آية الله خوئى : اگر حج موجب تفاوت در زندگى آنان نباشد وجوب آن بعيد نيست . ( مناسك ، مسأله 28 ) .
( 2 ) تفصيل آن ذيل مسأله 40 استطاعت گذشت .
آية الله مكارم : در تمام مواردى كه افراد به عنوان خدمه يا روحانى يا غير آن به حج مىروند چنانچه زندگى خانواده آنها در همان مدت تأمين باشد حجشان حجة الاسلام و تأمين زندگى آنها در بازگشت شرط نيست .
آية الله صانعى : گذشت كه مستطيع مىشوند .
آية الله فاضل ، آية الله غروى : گذشت در مسأله 40 كه چنين اشخاصى مستطيع بوده و حج آنها از حجة الاسلام كفايت مىكند .
( 3 ) آية الله فاضل : مگر اين كه مأموريت آنها مشروط به عدم احرام براى حجّ تمتّع باشد ، يا عمل به مأموريت مانع از انجام اعمال حج باشد كه در اين دو صورت حج واجب نيست ، بلى اگر مخالفت كردند و حج انجام دادند هر چند مرتكب معصيت شدهاند ولى حج آنها صحيح است و كفايت از حجّة الاسلام مىكند .
آية الله غروى : در صورتى كه عمل به مأموريت مانع از آوردن اعمال حج نباشد و گر نه مستطيع نخواهند بود .
آية الله بهجت : بايد حجة الاسلام به جا آورند ، مگر آن كه مأموريت به گونه اى باشد كه نتوانند به وظائف عمل كنند .
( پرسشهاى جديد حج ، ص 2 ، س 8 ) .
( 4 ) آية الله بهجت : گذشت حكم استنابه در مسأله 52 .
( 5 ) آية الله مكارم : حتى نائب هم نتواند بگيرد .