شهريه اى كه از وجوه شرعيه است ( 1 ) تأمين مىكند اگر در راه اداره زندگى بعد از مراجعت از حج نياز به شهريه داشته باشد مستطيع نيست . ( 2 ) [ 51 ] م - اگر كسى زمين يا چيز ديگرى را بفروشد كه منزل مسكونى تهيه كند در صورت نياز به منزل مسكونى ( 3 ) مستطيع نمىشود ( 4 ) هر چند ( 5 ) پولى كه بدست آورده براى مخارج حج كافى باشد .
[ 52 ] م - اگر شخصى از سالهاى قبل مستطيع بوده و فعلا مسافرت با هواپيما به جهت كسالت براى او مقدور نباشد و غير از هواپيما وسيله ديگرى براى او فراهم نباشد نمىتواند نايب بگيرد ( 6 ) و بايد در وقت تمكن به حج برود و اگر متمكن نشد تا فوت شد بايد از تركه او
شرح
( 1 ) - آية الله خامنه اى ، آية الله مكارم : قبلا گفته شد چنانچه شهريه او تأمين باشد مستطيع است .
آيات عظام بهجت ، تبريزى ، سيستانى : به حاشيهء مسألهء 40 مراجعه شود .
( 2 ) آية الله صانعى : ظاهرا مستطيع مىباشد همانطور كه گذشت .
آية الله فاضل : مستطيع است .
آية الله غروى : گذشت در مسأله 40 كه اگر تعيش از وجوهات شرعيّه يا روضه خوانى منافات با شأنش نباشد مثل تجار و كسبه بلكه به نحوى باشد كه حج برود يا نرود امرار معاشش از وجوهات است با تمكَّن بعد از برگشتن مستطيع شمرده شده و حجّش حجة الإسلام مىباشد .
( 3 ) آية الله مكارم : و قصد تهيه آن را داشته باشد .
( 4 ) آية الله غروى : اگر سكونت در منزل اجارى يا وقف منافى شأنش نباشد در فرض مسأله مستطيع شمرده شده لازم است به حج رود .
( 5 ) آية الله خوئى ، آية الله بهجت : در صورتى كه صرف آن پول در راه حج سبب ناراحتى و مشقت در زندگى وى شود ، حج بر او واجب نمىشود ، و چنانچه سبب ناراحتى نشود واجب مىشود .
آية الله سيستانى : در صورتى كه صرف آن پول در راه حجّ سبب حرج و مشقّت در زندگى وى شود حج بر او واجب نمىشود و چنانچه سبب حرج نشود واجب مىشود .
آية الله خامنه اى : اگر در نزد عرف ، داشتن خانهء ملكى از شئونات عرفى او باشد يا سكونت در غير خانهء ملكى براى او باعث مشقت و ناراحتى شود و يا موجب تحقير او گردد ، مستطيع نمىشود .
( 6 ) آية الله بهجت : در صورت استقرار حج با فرض يأس از زوال عذر واجب است استنابه نمايد و با اميد زوال عذر احوط جمع بين استنابه فورى و لوازم مناسب با احتياط در آن است ، و با زوال عذر احوط اعاده با مباشرت است و با تبديل اميد زوال عذر به يأس از آن احوط تجديد استنابه است و با استمرار عذر تا وقت وفات احوط براى غير مأيوس قضاء از او با تكرار