[ 35 ] م - باذل مىتواند از بذلش برگردد ، ( 1 ) ولى اگر در بين راه باشد بايد ( 2 ) نفقهء برگشتن او را بدهد ، و اگر بعد از احرام رجوع ( 3 ) كند ( 4 ) بايد نفقهء اتمام حج را نيز بپردازد . ( 5 ) [ 36 ] م - پول قربانى در حجّ بذلى بر عهدهء باذل است ولى كفارات ( 6 ) بر عهدهء او نيست ( 7 ) و اگر
شرح
( 1 ) - آية الله صانعى : در صورتى كه داخل در احرام نشده باشد .
( 2 ) آية الله بهجت : و بنا بر اظهر نفقه بازگشت از محلّ اعلام رجوع كه زائد بر نفقه وطن است بر باذل است . ( مناسك ، ص 22 ، مسأله 51 ) .
( 3 ) آية الله مكارم : احتياط واجب آن است كه بعد از احرام رجوع نكند .
آية الله اراكى : در صورتى كه داخل در احرام نشده باشد ، و بعد از احرام رجوع جايز نيست .
آية الله گلپايگانى ، آية الله صافى : بعد از احرام احوط ترك رجوع است ، و نسبت به رجوع به عين مبذوله ، تفصيلى در مناسك عربى موجود است .
آية الله بهجت : اظهر عدم جواز رجوع است . ( مناسك ، مسأله 51 ) .
آية الله فاضل : اگر اتمام واجب باشد بايد نفقه اتمام حج را نيز بپردازد ، امّا وجوب اتمام در اين فرض محلّ تأمّل است .
آية الله تبريزى : باذل ضامن نفقه برگشتن او نيست همانطور كه در صورت رجوع بعد از احرام ، نفقه اتمام حج را هم ضامن نمىباشد گر چه اتمام بر او واجب است مطلقا .
( 4 ) آية الله صانعى : عدم جواز رجوع بعد از احرام خالى از قوت نيست .
( 5 ) آية الله خوئى : در صورتى كه اتمام آن بر مبذول له واجب باشد . و آن در جايى است كه آن چه تا كنون به او بذل شده و او صرف نموده با ضميمهء به اموال خود موجب استطاعت او باشد .
آية الله سيستانى : اگر بعد از احرام باذل رجوع كند ، مبذول له بايد حج را تمام كند ، اگر بر او حرجى نباشد هر چند فعلا مستطيع نباشد و باذل ضامن مصرف اتمام حج او و بازگشتش مىباشد .
( 6 ) آية الله گلپايگانى ، آية الله صافى : در صورتى كه هدى بر مبذول له واجب باشد پول آن بر عهدهء باذل است ، و الَّا تبديل به صوم مىشود . ولى در كفّارات اگر محرم موجب و سبب آن را مرتكب شود پس اگر عمدا باشد كفّاره اش بر عهده خود او مىباشد و اگر از روى فراموشى يا جهل و يا اضطرار و ناچارى باشد و به اين سبب كفّاره واجب شود ، پس اگر مبذول له تمكَّن از اداء داشته باشد و كفاره يافت شود ، پول آن به عهدهء باذل مىباشد و الَّا بايد مبذول له به وظيفهء غير متمكَّن از كفّاره عمل نمايد . ( آداب و احكام حج ، مسأله 56 ) .
( 7 ) - آية الله اراكى ، آية الله نورى : اگر عمل موجب كفاره را از روى عمد و اختيار انجام داده باشد ، و در غير اين صورت به عهده باذل است على الاحوط .
آية الله مكارم : احتياط در غير عمد ، آن است كه باذل بپردازد .
آية الله صانعى : اگر موجب كفاره را از روى عمد و اختيار انجام دهد و إلَّا بر عهدهء باذل بودن خالى از قوت نيست .