نيست ، ( 1 ) بلى اگر قبول بذل و رفتن به حج موجب اخلال در امور زندگى او شود ( 2 ) واجب نيست .
[ 34 ] م - اگر مالى كه براى حج كفايت مىكند را به او ببخشند براى اين كه حج به جا آورد بايد قبول كند و حج به جا آورد ، ( 3 ) و همچنين اگر واهب بگويد مخيّرى بين اين كه حج به جا آورى يا نه . ( 4 ) ولى اگر اسم حج را نياورد و فقط مال را به او ببخشد قبول واجب نيست . ( 5 )
شرح
فسخ بوده باشد شرعا ، موجب حصول استطاعت نمىشود مگر اين كه اطمينان داشته باشد كه از اباحه اش صرف نظر نمىكند يا تمليكش را فسخ نمىنمايد . ( مناسك ، مسأله 29 - 40 - 43 ) .
( 1 ) آية الله بهجت : بلى داشتن مئونهء عيال تا وقت رجوع شرط است مگر آن كه با نرفتن حجّ نيز عيال او در مضيقه بسر برند و رفتن حج تأثيرى در اين جهت نداشته باشد . ( مناسك ، ص 19 ، مسأله 42 ) .
آية الله سيستانى : ولى اگر خودش مقدارى از مصارف حج را داشته باشد و بقيّه را به او بذل كنند در اين صورت رجوع به كفايت شرط است . ( مناسك ، مسأله 45 ) .
( 2 ) آية الله مكارم : يا مستلزم منّت و هتك او باشد .
آية الله سيستانى : بلى اگر درآمدش در خصوص روزهاى حج باشد و با درآمد آن در بقيه روزهاى سال يا بعضى از آنها زندگى مىكند ، به طورى كه اگر به حج برود قدرت تأمين هزينه زندگى در بقيه يا بعضى از روزهاى ياد شده نداشته باشد .
در اين صورت حج بر او واجب نخواهد بود ، مگر اين كه مخارج زندگيش را در بقيه روزهاى سال هم بدهند كه در اين صورت واجب خواهد بود . ( مناسك ، مسألهء 45 ) .
( 3 ) آية الله بهجت : واجب نيست قبول نمايد و در صورت قبول ، استطاعت بذليه محقّق است و استطاعت ماليّه است در دو صورت بعد . ( مناسك ، مسأله 43 ) .
آية الله گلپايگانى ، آية الله صافى : چنانچه مال ، كافى براى مئونه حج باشد ، و يا به مقدارى است كه به ضميمه اموال خود شخص استطاعت حاصل مىشود ، حج بر او واجب ، و كافى از حجّة الاسلام است . ( آداب و احكام حج مسأله 47 ) .
آية الله نورى : مگر اين كه در قبول ذلَّت و مهانت براى او باشد كه در اين صورت قبول واجب نيست .
( 4 ) آيات عظام خوئى ، تبريزى ، سيستانى : و اگر واهب ( بخشنده ) اختيار را به انسان بدهد و بگويد مىخواهى با اين مال حج برو و نمىخواهى به حج نرو و يا مالى را ببخشد و نامى از حج نبرد ، قبولش واجب نيست .
آية الله غروى : زيرا كه اين نيز عرض حج است و قبول آن واجب است و معناى تخيير اين نيست كه بذل براى حج مشروط به صرف نكردن آن است در چيز ديگرى تا گفته شود كه تحصيل شرط بر مبذول له واجب نيست بلكه معناى آن تمليك من دون اشتراط حج است .
( 5 ) آية الله مكارم : بلكه قبول واجب است به شرط اين كه به هنگام بازگشت ، زندگى او تأمين باشد .
آية الله غروى : ولى اگر عرض استطاعت بكند چون آن به معناى عرض حجّ است حقيقهء قبولش واجب است على الاقوى .