نيز داشته باشد . ( 1 ) و امور ديگرى در استطاعت معتبر است كه در مسائل آينده بيان مىشود .
[ 16 ] م - شرط است در وجوب حج ، علاوه بر مصارف رفتن و برگشتن ، اين كه ضروريات زندگى ( 2 ) و آن چه را در معيشت به آن نياز دارد داشته باشد ، مثل خانهء مسكونى ( 3 ) و اثاث خانه و وسيله سوارى و غير آن در حدى كه مناسب ( 4 ) با شأن او باشد ( 5 ) و چنانچه عين آنها را ندارد ، ( 6 ) پول يا چيزى كه بتواند آنها را تهيه كند ، داشته باشد . ( 7 ) [ 17 ] م - اگر ضروريات زندگى يا پول آنها را در حج صرف كند از حجة الاسلام كفايت نمىكند . ( 8 ) [ 18 ] م - كسى كه نياز به ازدواج دارد ( 9 ) و براى آن پول لازم دارد ، در صورتى مستطيع
شرح
شود ، بايد هزينهء رفتن به آن جا را داشته باشد ، و دارا بودن هزينهء بازگشت به وطن لازم نيست .
سيستانى : مگر اين كه بيشتر از هزينهء بازگشت به وطن باشد كه در اين صورت اگر ناگزير از سكونت در آنجا نباشد ، هزينهء بازگشت به وطن در وجوب حج كافى است .
آية الله بهجت : به نحوى كه بواسطه حج ناچار به تبديل محل اقامت و مسكن نشود ( كتاب حج ص 9 ) .
آية الله خوئى ، آية الله تبريزى : داشتن هزينه بازگشت هنگامى معتبر است كه مكلف قصد بازگشت به وطن خود يا جايى كه دور تر از وطن نباشد را داشته باشد ولى اگر قصد رفتن به جايى دور تر از وطن خود را داشته باشد داشتن هزينه برگشت به وطن كافيست ( البته مقصود جايى است كه از نرفتن به آنجا به حرج نمىافتد ) ( مناسك ، مسأله 22 )
( 1 ) آية الله اراكى : در صورتى كه عازم بر آن باشد .
آية الله غروى : در صورتى كه بخواهد به وطن خويش برگردد يا مصارف محلى كه آنجا مىخواهد برود .
آية الله خامنه اى : اگر تصميم به بازگشت داشته باشد .
( 2 ) آية الله بهجت : ضرورت شخصيه يا شأنيه .
( 3 ) آية الله مكارم : خواه ملكى باشد يا اجاره اى كه با شئون او سازگار باشد .
( 4 ) آية الله بهجت : در حدى كه كافى براى شخص و شأن او باشد ( كتاب حج ص 8 و ص 26 ) .
( 5 ) آية الله سيستانى : . . و نداشتن آن موجب حرج باشد .
( 6 ) آية الله صافى : و نداشتن آن حرجى باشد .
( 7 ) آية الله صانعى : و همچنين است در صورت عزم بر عود و مراجعت ، سوغاتها و وليمه و پذيرايى در برگشت اگر به نحوى باشند كه تركش موجب ملامت و خجلت زدگى مىشود .
( 8 ) آية الله خوئى : به پاورقى مسأله 18 مراجعه شود .
( 9 ) آية الله نورى : به طورى كه اگر متأهّل نشود به زحمت مىافتد يا به حرام افتد در صورتى . .