بر مردم چيره شود و آنها را براى خود مترجم گرفته تا به منظور ربودن افكار شما و ورود در چشمها و دميدن در گوشهايتان به زبان آنها سخن بگويد ، روى اين اصل شما را هدف تير و جاى پا و دستگيرهء خود قرار داده است . پس شما از كيفر خدا - كه به ملل متكبر و خودخواه پيش از شما رسيده - عبرت بگيريد و از جايگاههاى چهرهها و محل افتادن پهلوهايشان ( يعنى از قبرها ) پند بياموزيد و از چيزهائى كه ايجاد كنندهء تكبر است به خدا پناه ببريد چنان كه از حوادث ناگوار روزگار به او پناهنده مىشويد من نظر كردم هيچيك از جهانيان را نيافتم كه بدون علتى كه اشتباهكارى نادانان را در بر دارد يا دليلى كه به افكار بيخردان مى چسبد ، براى چيزى از چيزها تعصب نشان دهد ، تنها شما هستيد كه براى امرى كه علت و سبب آن معلوم نيست اظهار تعصب مى كنيد ، اما شيطان براى اصل خود بر آدم تعصب نمود و او را در خلقتش سرزنش كرد و گفت : « من از آتشم و تو از گلى » اما ثروتمندان و خوشگذرانان ملتها از جهت نعمتها تعصب بخرج دادند پس گفتند : « ما اموال و اولاد بيشترى داريم و معذب نخواهيم بود » . اگر چارهاى جز تعصب نيست بايد تعصب شما براى خصلتهاى پسنديده و كارهاى شايسته و امور نيك باشد : خصلت ها و كارهائى كه بزرگان و دليران به وسيلهء اخلاق پسنديده و عقلهاى عظيم در آن بر
بخشى از زيبايى هاى نهج البلاغه ( فارسى ) — صفحة 226
مساهمون: جورج جرداق
ص٢٢٦
هامش
( 1 ) - سورهء سبا آيهء 35 .