ترسانند » . 8 - اينجا بايد بطور اشاره نظر عميقى را كه على « ع » به مفاهيم تمايل انسانى افكنده و بدين وسيله عموم مردم را به آسايش فرا خوانده مورد بررسى قرار دهيم . اگر ما به نوشتههاى متفكرين بزرگ كه توجه خود را فقط به شئون مردم معطوف ساختهاند مراجعه كنيم مى بينيم كلمهى « خوشبختى » در اين نوشتهها زياد به چشم مى خورد و متفكرين بطور كلى اين كلمه را محور بحث خود قرار داده و روى آن سخن گفتهاند . ليكن على « ع » اين كلمه را به كلمه ديگرى كه وسيع تر و از نظر معنى عميق تر است و اتصاف طبيعت به آن مناسبت تر مى باشد تبديل نموده است . على « ع » كلمهى خوشبختى را به كلمهى « خير » تبديل نموده و دلها را بسوى اين كلمه توجه داده است . زيرا خوشبختى بر خلاف خير ، در دايرهى فرد مى باشد . بنا بر اين خير ، بزرگتر است . بعلاوه خير شامل خوشبختى مى باشد ، در حالى كه خوشبختى ممكن است منهاى خير تحقق يابد . گذشته از اين برخى از مردم گاهى در اثر موقعيتى كه اصلا براى انسان ايجاد شرافت نمى كند بلكه گاهى باعث آزار ديگران مىشود خوشبخت مى شوند و حتى گاهى با وجود اين كه در مرحلهى پستى قرار گرفتهاند گمان مى كنند خوشبخت هستند ، ليكن خير چنين
بخشى از زيبايى هاى نهج البلاغه ( فارسى ) — صفحة 131
مساهمون: جورج جرداق
ص١٣١
هامش
( 1 ) - يعنى از كوتاهى در اعمال خود مى ترسند .