پيروز ، متحد مى گرداند . بدين جهت محور اصلاح از نظر على « ع » نگهدارى انسان از دروغ يا بگوئيد نگاهدارى انسان زنده ، از سردى مرگ بود نگهدارى انسان از دروغ باعث آن مىشود كه آدمى در هر حال راستى را بزرگ بشمارد و آن را به عنوان يك ضرورت حياتى تلقى كند و ديگران را - چه تنها باشند و چه در اجتماع - بسوى آن سوق دهد . اينجا على « ع » غولى كه به چشم مردم نمى آيد نشان مىدهد و بسوى آنچه كه مردم نمى دانند اشاره مىكند و كارى كه هم اكنون از عهدهء آنان ساخته نيست و مى خواهد قدرت آن را پيدا كنند ، انجام مىدهد . مى گويد : « از شكستن و دگرگون ساختن اخلاق بپرهيزيد و زبان خود را يكى كنيد » . على « ع » با اين جمله انسان راستگو را به خطرى كه از ناحيهء دروغگوئى و لو يك مرتبه - به او متوجه مىشود آگاه مى سازد . بنا بر اين راستگو اگر يك بار دروغ گفت ، راستى او درهم مى شكند چنان كه هر چيزى كه روى زمين افتاد خواه ناخواه شكسته خواهد شد .
دوروئى و زبان بازى نيز دو رنگ از رنگهاى دروغ محسوب ميشوند . على « ع » در اين مورد مى گويد : « مردمى راستگو باشيد .
در كارهاى خود تظاهر مكنيد . راستگوى درستكار را عزيز بدانيد و دروغگوى بدكردار را خوار بشماريد . سخن راست بگوئيد و امانت را رد كنيد و به پيمان وفا نمائيد . آن كس كه بسبب باطل در جستجوى
بخشى از زيبايى هاى نهج البلاغه ( فارسى ) — صفحة 115
مساهمون: جورج جرداق
ص١١٥