در موقعيت محدودى گفته و منظورش روشن ساختن عوامل برخورد انديشههاى مختلف است ، در بارهء برخى از مردان ، سخت تر و محكم تر ايراد كرده است ، در حالى كه منظور على « ع » عموم مردم در تمام موقعيت ها نيستند ، چنان كه اگر امثال اين سخنان را در بارهء زن مى گويد منظورش همهء زنان در تمام حالات نمى باشند . زيرا كسانى كه باعث بروز بدبختى ها و انحرافات مى باشند در معرض اين گونه سخنان قرار گرفتهاند ، چه مرد باشند يا زنانى كه از نيرو و نفوذ مردان برخوردارند .
آرى ، على « ع » اگر به اين گونه مردان و زنان در موارد مخصوصى هجوم مىكند بخاطر آن است كه آنان در اين موارد از حق و عدالت و پيروان آن جلوگيرى مى كنند . اينجاست كه اعتقاد به بدرفتارى على « ع » با زنان ، به كلى از بين مى رود . من از كسانى كه به اين مطلب توجه دارند درخواست مى كنم يك كلمه كه على « ع » بوسيلهء آن با زن بدرفتارى كرده باشد و آن كلمه راجع به شخص معينى در موقعيت خاصى نباشد ، براى من بياورند على « ع » هنگامى به زن يا مرد حمله مى كرد كه فتنه و آشوب به پا مى كردند . بنا بر اين او تنها با فتنه در ستيز بوده است موقعيت زن از نظر على « ع » بعنوان يك انسان ، درست مانند موقعيت مرد از نظر وى بود و كوچكترين امتيازى ميان آنها وجود نداشت . آيا اندوه عميق على « ع » در مرگ همسرش فاطمه « ع » ، دليل آن نيست كه وى زن را بعنوان انسانى درك كرده بود كه از تمام
بخشى از زيبايى هاى نهج البلاغه ( فارسى ) — صفحة 109
مساهمون: جورج جرداق
ص١٠٩