معرفت وانكار - سازگارى واظهار دشمنى - حفظ الغيب ومكر - راز دارى وافشاء سر -
بر وعقوق - حقيقت وتسويف ( 1 ) - معروف ومنكر - تقيه واذاعه - انصاف وظلم - خوش
نفسي وحسد - پاكيزگى وناپاكى - شرم وبي شرمى - ميانهروى واسراف - آسايش
ورنج - آسانى وسختى - امنيت وآشوب - اعتدال وزيادة روى - حكمت وهوى - وقار
وسبكى - سعادت وشقاوت - توبه واصرار به گناه - مخافت ( 2 ) وتهاون - دعا واستنكاف
نشاط وكسالت - شادمانى وغم - الفت وجدائى - سخاوت وبخل - خشوع وخود
پسندى - راستگوئى ( 3 ) وسخن چينى - استغفار واغترار - زيركى وحماقت .
اى هشام اين صفات نيك در كسى جز پيمبر يا وصيش يا مؤمني كه خداوند
قلبش را براي ايمان آزمايش كرده جمع نشود وبقيه مؤمنين هر يك از ايشان فاقد
بعضي از جنود عقل نباشند تا وقتي كه عقل آن مؤمن كامل گردد واز صفات جهل نجات
يابد آنگاه در درجه أعلى با پيغمبران واوصياى ايشان خواهد بود . خداوند ما وشما
را به طاعتش موفق گرداند .
ناگفته نماند كه تعداد جنود عقل وجهل مطابق نسخه بحار الأنوار به هفتاد
پنج نمىرسد ودر روايت أصول كافى اضافاتى ديده مىشود كه ذيلا نگاشته مىشود
وبعضي از اعمال وكارهايى كه از آثار جنود عقل وجهل است در روايت أصول كافى
در رديف جنود آنها شمرده شده . شايد سرش اين باشد كه اين اعمال نمايش نورانيت
عقل وتاريكى جهل وسپاه نوراني وظلمانى آن دو را ميدهند - دقت فرمائيد . به هر حال
إضافات عبارت از اين أمور است :
رحمت وغضب ، فهم وحماقت ، حب وبغض ، صدق وكذب ، حق وباطل ،
امانت وخيانت ، نماز واضاعه آن ، روزه وافطار ، جهاد ونكول ( خوددارى از جهاد ) ،
هامش
( 1 ) در نسخه أصول كافى بجاى ( تسويف ) ( ريا ) ثبت شده وبه نظر نگارنده ريا انسب است .
( 2 ) در نسخه أصول كافى بجاى ( مخافت ) ( محافظت ) ضبط شده ومظنون اين است كه
نسخه بحار الأنوار تصحيف شده باشد .
( 3 ) در نسخه أصول كافى بجاى ( صدق الحديث ) ( صون الحديث ) ثبت شده بنابر اين ضد
سخن چينى ، راز دارى ونگاهدارى خبر است وبه نظر ، تقابل راز دارى با سخن چينى انسب است .