ادعا كند كه فلان قدر از مال تلف شده است وموكل قبول نداشته باشد وشاهدى هم نباشد قول
وكيل مقدم است با قسم وهم چنين است حكم هرگاه موكل ادعا كند بر وكيل كه تو تقصير كرده
يا خيانت كرده ووكيل منكر باشد وهم چنين است هرگاه وكيل ادعاى تصرف كند مثل اينكه
بگويد فلان جنس را فروختم يا خريدم وموكل انكار كند وهكذا اگر وكيل گويد كه فلان جنس
را از براي خود خريدهام يا بعكس وموكل منكر باشد در جميع اين صورتها اگر شاهدي در ميان
نباشد قول وكيل قبول است با قسم " سيم " هرگاه وكيل ادعا كند كه فلان قدر مال بموكل دادم
وموكل انكار كند قول موكل مقدم است با قسم وهم چنين اگر يتيم بالغ شود وولى أو كه پدر يا جد
يا حاكم شرع يا امين حاكم شرع يا وصى باشد ادعا كند بيتيم كه مال را تسليم تو كردم وبيتيم انكار
كند وشاهدى نباشد قول يتيم مقدم است با قسم بلى هرگاه يكى از ايشان ادعا كند كه فلان قدر
مال را خرج يتيم كردهايم ونفقه باو دادهايم قول ايشان را قبول ميكنند با قسم " چهارم " هرگاه
موكل بگويد بوكيل كه ترا اذن دادم كه فلان متاع را بمبلغ پنج تومان مثلا بخرى ووكيل گويد
كه تو اذن دارى كه بده تومان بخرم وشاهدى در بين نباشد قول موكل مقدم است با قسم وهم چنين
است حكم هرگاه موكل بگويد كه من ترا وكيل كردم كه فلان متاع مثلا أسب بخرى ووكيل
گويد كه مرا وكيل كردى كه قاطر بخرم يا آنكه موكل بگويد كه فلان متاع را بنقد بفروشى ووكيل
گويد كه گفتى نسيه بفروشم در جميع اين صورتها قول موكل مقدم است با قسم " پنجم " هرگاه
كسى ديگرى را وكيل كند كه جنسي را از براي أو بخرد وبعد از آنكه وكيل أو را خريد در قيمت
أو ميان وكيل وموكل اختلاف واقع شود مثل آنكه وكيل گويد كه أو را به بيست تومان خريدم
وموكل گويد بده تومان خريدى وآن جنس به بيست تومان ارزش داشته باشد وشاهدى هم در بين
نباشد قول وكيل مقدم است با قسم ومراد از بيست تومان ارزش حين الشراء است اگر چه بعيد
نيست كه مطلفا چنين باشد غاية الأمر موكل از جهت غبن خيار داشته باشد بلى اگر معلوم شود
كه خلاف مصلحت كرده وماذون نبوده محكوم ببطلان است
( باب ششم )
ودر اين باب دو فصل است ( فصل أول ) در تعريف حواله ودر شروطيكه متعلق باو ودر آن
غاية القصوى در ترجمه عروة الوثقى ( فارسي ) — صفحة 412
مساهمون: الشيخ عباس القمي
ص٤١٢