نيست وهم چنين جايز نيست كه ديوانه كسى را وكيل كند وجايز نيست كه بنده كسى را وكيل كند
مگر در موارديكه استثناء شده ( دوم ) كسى كه وكيل باشد از جانب ديگرى جايز نيست كه آن وكيل
ديگرى را وكيل كند برخصوص همان امريكه وكيل است مگر آنكه موكل باو گفته باشد واذن
بدهد ودر اينصورت بايد عمل كند بانچه موكل گفته از توكيل از جانب خودش يا از جانب موكل
وهرگاه موكل باو گفته هر كارى كه ميخواهى بكنى بكن جايز است از براي أو كه ديگرى را وكيل
كند ( سيم ) جايز است پدر وجد كسى را وكيل كنند در باب امرى از أمور طفل ( چهارم )
مكروه است كه صاحبان شرف وأرباب مناصب جليله خود متوجه دعوى ومنازعه شوند بلكه بايد
وكيل تعيين كنند هم چنانكه مرويستكه جناب أمير المؤمنين عليه السلام دعوى وخصومتى با شخصي
داشتند عقيل را وكيل كردند وفرمودند كه خصومت داخل ميكند آدمي را در امريكه اراده ندارد
وشيطان در خصومت حاضر ميشود ومن كراهت دارم كه در خصومت حاضر شوم ( فصل چهارم )
در شروطيكه در وكيل معتبر است وآنچه متعلق باو است ودر آن چند مسئله است ( أول ) وكيل بايد
بالغ وعاقل باشد وبعيد نيست جواز وكالت غير بالغ در مجرد اجراء صيغه اگر معلوم باشد قصد انشاء
از أو وهم چنين بايد وكيل مرد باشد مگر آنكه آقا اذن بدهد أو را ( دوم ) جايز است كه زن وكيل شود
در طلاق دادن زن ديگر يا در طلاق خود وهم چنين در نكاح كردن وهر امريكه وكالت در آن
صحيح است جايز است كه زن وكيل شود ( سيم ) هرگاه زيد عمرو را وكيل كند كه با بكر دعوائي
كند زيد را موكل ميگويند وعمرو را وكيل وبكر را موكل عليه وباعتبار مسلمان بودن يكى از اينها
يا همه اينها يا أهل ذمه بودن بعضي از ايشان يا همه ايشان هشت صورت حاصل ميشود كه بعضي جايز
است وبعضى جايز نيست ( 1 ) هر سه مسلمان باشند ( 2 ) هر سه ذمي باشند ( 3 ) موكل ذمي باشند وبقيه
مسلمان ( 4 ) موكل عليه مسلمان باشد وبقيه ذمي ( 5 ) وكيل ذمي باشد وبقيه مسلمان ( 6 ) موكل عليه
ذمي باشد وبقيه مسلمان ( 7 ) موكل مسلمان باشد وبقيه ذمي ( 8 ) وكيل مسلمان باشد وبقيه ذمي ودر
تمام اين هشت صورت وكالت جايز است مگر در صورت چهارم وپنجم كه موكل عليه مسلمان باشد
ووكيل وموكل ذمي يا وكيل ذمي باشد وحكم كافر غير ذمي مثل حكم ذمي است ( چهارم ) بايد وكيل
تجاوز نكند از آنچه موكل با أو شرط كرده وبا أو اذن داده باشد واز قول أو تجاوز نكند بلى اگر تجاوز
غاية القصوى در ترجمه عروة الوثقى ( فارسي ) — صفحة 409
مساهمون: الشيخ عباس القمي
ص٤٠٩