كند وآداب كسب بسيار است وهمين قدر كه ذكر شد كافي است
( فصل پنجم در خريد وفروش )
وكيفيت جارى نمودن صيغه وشروط ان ودر بعضي ديگر از متعلقات ودر اين فصل چند مسئلة است ( مسئلة
أول ) بدان كه فروختن عبارتست از ان كه شخصي عيني را تمليك غير كند بعوض معين وبعد از تعيين مبيع
وقيمت ان فروشنده بمشترى گويد بعتك يا ملكتك هذه الدار بألف تومان ومشترى بلا فاصله گويد
قبلت يا اشتريت هكذاو معتبر است در اين ايجاب از جانب بايع وقبول از طرف مشترى وبايد معناى
صيغه را بدانند وقصد انشاء تمليك وتملك كنند به ان ومىتوانند هر كدام از بايع ومشترى وكيل كنند
كسى را در اجراء عقد بلكه هر دو يك نفر را يا أحدهما ديگرى را مىتواند وكيل نمايد ومباشر ايجاب
وقبول يك نفر شود على الأقوى وهر گاه در معامله صيغه خوانده نشد پس ايا كفايت مىكند در ثابت
شدن خريد وفروش مجرد تقابض يعنى كرفتن خريدار مالي را كه مىخرد ودادن قيمت أو را بفروشنده
يا آنكه بايد لفظي كفته شود كه دلالت برضاي طرفين بكند در اينجا بين علما خلافست وأقوى كفايت
تقابض است وأين را بيع معاطات مىكويند بلى قبل از تلف اى تصرف لازم نيست چنان چه بيايد بعد
از اين وهم اختلاف است كه بايد صيغه معامله عربي باشد مثل ان كه فروشنده بهمشترى گويد بعتك
يا ملكتك هذا بالمبلغ الفلاني ومشترى گويد قبلت يا ان كه در صيغه عربيت شرط نيست بلكه به هر
زبانى كفته شود صحيح است مثل فارسي زبان گويد فروختم بتو اين متاع را بهقميت فلان وخريدار
گويد قبول كردم در اين مسئلة بين علما اختلاف است وأقوى عدم اشتراط عربيت است ومخفى نماناد
كه اين اختلاف در صورتىست كه طرفين صيغه عربى را بدانند وخواهند بفارسى صيغه بخوانند اما
هر گاه ندانند صيغه عربى جايز وصحيح است بي شبه وهر گاه كسى لآل باشد صحيح است در خريد
وفروش أو اشاره كردن يا نوشتن بشرطى كه رضايت أو بهان معامله از اشاره يا نوشتن أو فهميده شود ( مسئلة
دوم ) خلاف است ميانه علما كه اگر در خريد وفروش صيغه نخوانند واكتفا بدادن قيمت وكرفتن متاع
كنند مثل آنچه مرسوم است كه مردم پول مىدهند به بقال يا عطار يا بزاز وغيرهم واز ايشان أجناس
مىكيرند وصيغه در ميان ايشان جارى نمىشود ايا اين رابيع مىكويند يا نه أكثر برانند كه اين معامله را
بيع شرعي نمىكويند بلكه أو را معاطات مىكويند وهيچ كدام مالك نمىشوند مكر بعد از تلف شدن يكى
غاية القصوى در ترجمه عروة الوثقى ( فارسي ) — صفحة 355
مساهمون: الشيخ عباس القمي
ص٣٥٥