از حضرت أمير المؤمنين ع مرويست كه فرمود تجارب كنيد تا خداوند تعالى بركت به شما عطا فرمايد
همانا من شنيدم خدا صلى الله عليه وآله كه فرمود روزى ده جزء است نه جزء ان تجارب
است ويك جرء ان در ساير أمور وحضرت صادق عليه السلام فرمود كه خير وخوبى نيست در
كسيكه دوست ندارد كه مال حلال جمع كند وحفظ ابروى خود را باو بكند وقروض خود را باو
ادا نمايد وصله رحم خود نمايد ونيز مرويست كه عمر بن مسلم كه از أصحاب حضرت صادق عليه
السلام بود مشغول تجارة بود ترك تجارب كرد ومشغول عبادت شد حضرت أحوال أو را پرسيد
عرض كردند كه رو أورده است بعبادت وترك تجارت كرده است پس حضرت فرمودند واي بر أو
ايا نمىداند كه كيسكه ترك كند تحصيل روزى را دعاى أو مستجاب نمىشود بدرستى كه در وقتي كه ايه
مباركه ( ومن يتق الله يجعل له مخرجا ويرزقه من حيث لا يحتسب ) نازل شد بعضي از أصحاب رسول
الله ص درهاى خانهاى خود را بستند ومشغول بعبادت شدند وگفتند كه خداى تعالى ضامن روزي
ما شده است ما باين سبب دست از تحصيل روزى كشيديم پس حضرت فرمودند كسى كه چنين
كند دعاى أو مستجاب نمىشود بر شما باد بطلب كردن روزى بدرستى كه من دشمن دارم كسى را كه
دهن خود را گشوده باشد وهميشه گويد كه بار خدايا روزى بمن ده وترك كرده باشد طلب روزى
را از حضرت باقر عليه السلام مرويست كه كسى كه طلب كند دنيا را از جهت مستغنى شدن
از مردم واز جهت سعى كردن از براي عيال خود ومواسات كردن با همسايه خود ملاقاة كند خداى
تعالى را در روز قيامت وروى أو مثل ماه شب چهارده خواهد بود ووارد شده كه خدا رحمت كند
مؤمني را كه كسب كند روزى حلال را وخرج كند بر سبيل اعتدال وميانه روى وأحاديث در اين
باب بسيار است وهمين قدر در اين مقام كافى است وبايد ادمى در طلب كردن روزى اجمال كند
يعنى نه بيكار باشد ونه حريص باشد كه شب وروز در طلب مال باشد ودر فكر أخرت نباشد
( فصل دوم در بيان اقسام تجارب وكسب )
وان بر پنج قسم است ( قسم أول ) كسب واجب وان وقتي واجب است كه تحصيل قوت خود وعيال
واجب الفقه أو موقوف بر ان باشد وهم چنين است هر گاه واجب ديگرى موقوف بر ان باشد وأحوط
وجوب آن است هر گاه أداء دين توقف بر ان داشته باشد ( قسم دوم ) تجارب سنت وان تجارتي است
غاية القصوى در ترجمه عروة الوثقى ( فارسي ) — صفحة 345
مساهمون: الشيخ عباس القمي
ص٣٤٥