آبى كه داخل ان مىشود ملك مالك ان است چه متخصص باشد چه مشترك وخلاف شيخ طوسي وجه
ندارد ومملوك بودن انهار واقعه در شوارع ومحلات بلد معلوم نيست پس صاحبان خانههاى پائين
نمىتوانند مانع شوند بالائىها را از بردن أب بلى هر گاه معلوم شود مملوك بودن انهار بايد تراضى
عمل شود ( سؤال 79 ) تعريف كافر حربي را بيان فرمائيد ( جواب ) من عداى أهل كتاب مثل
يهود ونصارى ومن له شبهة كتاب مثل مجوس وكفار حرب مثل بت پرست واتش پرست وافتاب
پرست ومشركين وأمثال اينها وهم چنين أهل كتاب اگر بشرائط ذمه عمل نكنند داخل مىشوند
در حربي كه مكر در آنكه در أمان مسلمبن باشند ( سؤال 80 ) ذوى الارحام كدامند ( جواب ) ذوى
الارحام يعنى خويشان نسبي رحم بمعنى قريب است كه خويش نسبي باشد وظاهر اين است كه
مدار بر صدق عرف غريب است وتحديدى در شرع براي أو نرسيده است بلي در خبري است در
باب صله رحم كه از أو مستفاد مىشود كه تا چهل پشت رحم است ومىشود منزل بر مبالغه باشد وان
حديث اين است حاصل اين كه رحمي كه در باب موضوع ارث وموضوع حكم است وهم چنين صله
ان واجب وقطع ان حرام است در باب هبه اگر هبه باو بكنند چيزى را لازم مىشود اگر چه عين
أو باقي باشد مراد از أو مطلق خويش نسبى است كه در عرف منسوب به شخص محسوب باشد
وبخويش معروف باشد اگر چه بسيار دور باشد ومحرميتى در بين نباشد بلى از بعضي نقل شده است
كه بايد نكاح أو حرام باشد وأين قول وجهي ندارد قال في جواهر الكلام في باب الهبة والمراد بالرحم
في هذا الباب وفي الصلة وغيرهما مطلق القريب المعروف بالنسب وان بعدت لحمته وجاز نكاحه وفي
لك انه موضوع نص ووفاق مبضافا إلى اية أولى الارحام والصدق العرفي وغير ذلك فما عن بعضهم من
اختصاصه بمن يحرم نكاحه شاذ محجوج بما عرفت انتهى واگر وقف كند بر أرحام يا اقرباى خود
يا وصيت كند هم چنين مدار عرف است بلى بعضي در باب وصيت كفته اند كه تا اخر پدرى كه
در اسلام دارند خويش مىباشند قال في يع وإذا وصى لذوي قرابة كان للمعروفين بنسبه مصيرا إلى
العرف وقيل كان لمن يتقرب اليه إلى آخر أب وأم في الاسلام وهو غير مستند إلى شاهد واز اسكافي
نقل شده است كه خويش تا چهار پدر است وبعضى كفته اند قريب مختص است بوارث وبعضى
كفته اند مختص است به محرم وفي الجواهر هما مجهولا القائل ودر معراج السعادة كفته بدان كه
غاية القصوى در ترجمه عروة الوثقى ( فارسي ) — صفحة 337
مساهمون: الشيخ عباس القمي
ص٣٣٧