( سؤال ) تبعيض توبه صحيح است يا نه ( جواب ) بلى صحيح است ( سؤال ) باصرار بر معصيت
صغيره ترك مبادرت بتوبه محقق مىشود يا نه ( جواب ) محقق نمىشود ( سؤال ) ارتكاب صغيره
متعدد مختلفه بالنوع اصرار ودر ح كم كبيره است يا نه ( جواب بلى با اكثار صغيره اگر چه از يك
نوع نباشد اصرار محقق ميشومد وكفاية مىكند در صدق ان اتحاد در جنس كه معصيت باشد وقد
صرح بذلك جماعه وإن كان قد بنافش فيه أيضا لكنه كما ترى ( سؤال ) كسيكه از أهل علم باشد
وبتواند سكنى در بلاد وسيعه نمايد جايز است سكنى كند در قريه ايكه از أهل علم وعمل خالى است
يا اين كه داخل در تعرف بعد الهجرة است ( جواب ) تعرف بعد الهجرة كه از گناهان كبيره است
اين است كه سكنا كند در جائيكه قادر بر عمل بتكاليف نباشد يا از جهة عدم امكان تحصيل علم يا از
جهة نتوانستن عمل كردن با علم واما سكنا در قريه مفروضه با آنكه بتواند عمل بتكاليف خود
بكند مانعى ندارد بلكه بهتر است شايد بنصايح ومواعظ أهل انقريه را وا دارد بياد گرفتن وعمل
كردن بلكه گاهى واجب مىشود عينا يا كفاية والله الموفق ( سؤال ) در تحصيل علم إطاعة حكم والدين
واجب است يا خير ومىتواند با آنكه اذن ندهند مسافرت نمايد يا نه وهر گاه نذر يا عهد نموده كه در
نجف اشرف تحصيل نمايد ووالدين أو راضى نمىشوند مخالفت ايشان جايز است يا نه ( جواب
اگر تحصيل علم واجب عيني باشد مثل احكام تكاليف فعليه خودش از روى تقليد صحيح
يا اين كه اجتهاد واجب عيني باشد باين كه من به الكفاية موجود نباشد وتوقف داشته باشد بر رفتن
بنجف اشرف يا مكان ديگر در اين صورت أطاعت والدين لازم نيست واگر واجب عيني باشد يا در ان
مكان خودش يا أطراف ان ممكن باشد تحصيل واجب است أطاعت ايشان بلى اگر عهد يا نذر كرده
باشد واجبست عمل بان اگر چه أحوط اين است كه بدون اذن پدر نذر نكند چون بعضي اذن پدر را
در نذر وعهد شرط مىدانند لكن اگر بدون اذن پدر نذر كرد بايد عمل كند وأحوط در حق پدر
اين است كه أو را مانع نشود واما نذر بدون اذن ما در پس واجب الوفا است بلا اشكال چون اذن مادر
مدخليت ندارد در صحت ان بدون خلاف بلكه مختص باذن پدر است والله العالم ( سوال )
سخريه كردن مطلقا چه طور است ( جواب ) اشكالى در حرمت ان نيست اگر متعلق بعبادتي باشد
غاية القصوى در ترجمه عروة الوثقى ( فارسي ) — صفحة 304
مساهمون: الشيخ عباس القمي
ص٣٠٤