گرمابهء ديگر بر در سراى ، چنان كه مثل آن گرمابه نبود . و سالهاى بسيار آن سراى دار الملك بخارا بود ، و بعد [ 1 ] از آن ( فرمود تا آن ) سراى را مدرسهء فقها ساختند ، و آن گرمابه كه بر در سراى بود ، و ديهاى ديگر بر آن مدرسه [ 2 ] وقف كردند . و سراى خاص خود را به در سعد آباد فرمود تا [ 3 ] بنا كردند .
ذكر آل كشكثه
[ 4 ]
محمد بن جعفر النرشخى [ 5 ] اندر كتاب آورده است كه قتيبة بن مسلم به بخارا در آمد ، و بخارا را بگرفت [ 6 ] ، اهل بخارا را فرمود تا يك [ 7 ] نيمه از خانها [ 8 ] و ضياع خويش عرب را [ 9 ] دادند . قومى بودند در بخارا كه [ 10 ] ايشان را كشكثان [ 11 ] گفتندى ، و ايشان [ 12 ] مردمانى [ 13 ] بودند با حرمت ، و قدر و منزلت ، و در ميان اهل بخارا ايشان را شرف زياده بودى [ 14 ] ، و ايشان از دهقانان [ 15 ] نبودند ، غربا بودند اصيل [ 16 ] ، و بازرگانان [ 17 ] بودند ، و توانگر بودند . پس قتيبه الحاح كرد اندر قسمت [ 18 ] خانها ( و اسباب ايشان . خانها ) [ 19 ] و اسباب خويش جمله گذاشتند [ 20 ] به عرب ، « و از بيرون شهر هفتصد كوشك بنا كردند ، و آن روز [ 21 ] شهر همين قدر بود » [ 22 ] كه شهرستان است .
و هر كسى [ 23 ] گرد بر گرد كوشك خويش خانهاى چاكران و اتباع خويش
هامش
[ 1 ] - د ، خ : بعد
[ 2 ] - م ، ب : بدر مدرسه
[ 3 ] - م ، ب : ( تا ) ندارد
[ 4 ] - ب : خ : كثكثه
[ 5 ] - د : نرشخى
[ 6 ] - ب : و بخارا بگرفت
[ 7 ] - ش ، ب : تا يكى
[ 8 ] - د ، ت ، خ : از خانه
[ 9 ] - د ، خ :
بعرب
[ 10 ] - د ( كه ) ندارد
[ 11 ] - ب ، خ : كثكثان - نسخ ديگر : كشكثان
[ 12 ] - خ : ايشان
[ 13 ] - د ، خ : مردى
[ 14 ] - خ : بود
[ 15 ] - م ، ب : از دهقانان پير
[ 16 ] - د : اصل
[ 17 ] - ش ، ب ، خ : و بازرگان
[ 18 ] - ش ، ب : در قسمت
[ 19 ] - ب : ندارد
[ 20 ] - م ، ب : بماندند
[ 21 ] - ش : م ، ب : و ان روزينه
[ 22 ] - م ، د ، خ : شهر همين بود
[ 23 ] - خ : و هر كه