پنكان زرين ، و وزير وى از خالص مال [ 1 ] خود پنكانى [ 2 ] فرمود ( كه وزن او ) هفتصد مثقال ( بود ) ، و به خزينه [ 3 ] فرستاد . و از آنگاه باز اين موضع ريگستان بماند و خراب شد .
و ديگر سراى پادشاهان به جوى موليان بوده است ( كه بهتر از مقام نفيس بهشت آيين مثل جوى موليان در بخارا جاى و منزلى نبوده است . چرا كه همه جاى او سراها و باغها و چمنها و بوستانها و آبهاى روان على الدوام در مرغزارهاى او در هم پيچيده از ميان هم ديگر جويها مىگذشتهاند . و به هزار جانب به طرف مرغزارها [ 4 ] و به گلزارها مىرفتهاند ، و هر كس كه تماشاى آبهاى روان مىكرد در حيرت مىشد [ 5 ] كه از كجا مىآيد و به كجا مىرود .
و استادان نادر العصر و معماران چنان [ 6 ] طرح كشيدهاند . و صاحب [ 7 ] دولتى گفته : بيت :
آب خندان [ 8 ] به چمن آمد و با شيون رفت * نالها كرد كه مىبايد از اين گلشن [ 9 ] رفت
و ديگر از در ريگستان تا دشتك به تمام خانه هاى موزون و منقش عالى سنگين ، و مهمانخانه هاى مصوّر ، و چهار باغهاى خوش ، و سر حوضهاى نيكو ، و درختهاى كجم خر گاهى بوده ، به نوعى كه ذرهاى آفتاب از جانب شرقى و غربى به نشستگاه سر حوض [ 10 ] نمىافتاده .
و در اين چهار باغها ميوه هاى الوان فراوان از ناشپاتى و بادام و فندق و گيلاس و عناب و هر ميوه اى كه در بهشت عنبر سرشت هست در آنجا بغايت نيكو و لطيف بوده است ) . [ 11 ]
هامش
[ 1 ] - د ، ت ، : از مال خالص
[ 2 ] - ش ، ب : بتكان
[ 3 ] - د ، خ : فرمود هفتصد مثقال و بخزينه - م ، ب :
( بود ) ندارد
[ 4 ] - م : مزرعها
[ 5 ] - ب : مىشده
[ 6 ] - م : چنين
[ 7 ] - ب : صاحب
[ 8 ] - در هر سه نسخهء ش ، م ، ب : آب حيوان ، و خندان تصحيح استاد مينوى است
[ 9 ] - ب : گلبن
[ 10 ] - م ، ب : سر حوض را
[ 11 ] - اين سطور از محل علامت تا اينجا فقط در نسخهاى ش ، م ، ب است