در شهور سنهء ست [ 1 ] عشر و ستمائة لشكر تاتار بيامد ، و امير ايشان چنگيزخان بود و بر در [ 2 ] قلعه دوازده روز جنگ كردند [ 3 ] ، و قلعه را بگرفتند ، و ويران كردند [ 4 ] .
ذكر منزلهاى پادشاهان [ 5 ] كه به بخارا [ 6 ] بوده است
از در غربى حصار بخارا تا به دروازهء معبد كه ريگستان خوانند . در اين [ 7 ] ريگستان سرايهاى پادشاهان بوده است از قديم باز در جاهليّت ، و در روزگار آل سامان امير سعيد نصر [ 8 ] بن احمد بن اسماعيل السامانى به ريگستان سرائى فرمود ، و سرائى ساختند [ 9 ] بغايت نيكو ، و مال بسيار در وى خرج كرد . و بر در سراى خويش سراى [ 10 ] عمال [ 11 ] فرمود بنا كردند . چنان كه هر عاملى را على حده ديوانى بودى ( اندر سراى خويش ) [ 12 ] بر در سراى [ 13 ] سلطان . چون ديوان وزير ، و ديوان مستوفى ، و ديوان عميد الملك [ 14 ] ، و ديوان صاحب شرط ، و ديوان صاحب مؤيد ، و ديوان شرف ، و ديوان مملكهء خاص ، و ديوان محتسب ، و ديوان اوقاف ، و ديوان قضا ، بدين ترتيب [ 15 ] ديوانها [ 16 ] فرمود بنا نهادند .
و به روزگار « امير رشيد » [ 17 ] عبد الملك [ 18 ] بن نوح بن نصر بن احمد بن
هامش
[ 1 ] - م ، ب : ستة
[ 2 ] - د ، خ ، م ، ب : بر در
[ 3 ] - د ، خ : كرد
[ 4 ] - د ، خ : بگرفت و ويران كرد
[ 5 ] - خ : پادشاهانى
[ 6 ] - د ، خ : در بخارا
[ 7 ] - م ، ب ، خ : و اين - د ، ت : در اين
[ 8 ] - م ، ب : ابن نصر
[ 9 ] - ب : سراى - خ : سراى فرمود ساختن
[ 10 ] - د ، خ : و بر اطراف سراى خويش سرايهاى
[ 11 ] - م ، ب : عمارت
[ 12 ] - م : ( خويش ) ندارد
[ 13 ] - ب : بر در سراسراى
[ 14 ] - ( و ديوان عميد الملك ) در د ، ت : نيست
[ 15 ] - د ، ت ، خ : و ديوان قضاء دين - و در خ :
دين برست
[ 16 ] - د ، خ : دواوين
[ 17 ] - در ش : نيست .
[ 18 ] - م ، ب : عبد ملك