صاحب مختصر كافى ، ( سالهاى بسيار ) در بخارا [ 1 ] قضا كرد كه به ذرهاى به روى عيب [ 2 ] نگرفتند [ 3 ] ، و عدل و انصاف عام مىكرد ، كه به روزگار او در دنيا به علم [ 4 ] و زهد مثل او نبود [ 5 ] . بعد [ 6 ] از آن وزير سلطان شد ( و ) به مرو [ 7 ] شهيد شد « رحمة الله عليهم اجمعين . » [ 8 ] مصنف اين كتاب گويد كه اگر جملهء علماى بخارا [ 9 ] را ذكر كنيم دفترها بايد . و اين جمله كه ما ياد كرديم از آنهايند كه پيغمبر صلى الله « عليه و سلم فرمود » [ 10 ] كه « علماء امتى كانبياء بنى اسرائيل . »
فصل
[ 11 ]
محمد بن جعفر النرشخى اين فصل را اندر كتاب نياورده است . اما ابو الحسن عبد الرحمن محمد [ 12 ] النيشابورى در كتاب خزاين العلوم چنين آورده است :
كه ( اين موضع كه امروز ) بخارا ( است ) [ 13 ] آبگير بوده است ، و بعضى از وى نيستان بوده است . و درختستان و مرغزار [ 14 ] ، و بعضى موضع چنان بوده [ 15 ] كه هيچ حيوان پاياب نيافتى بدان [ 16 ] سبب كه به ولايتها كه سوى [ 17 ] سمرقند است
هامش
[ 1 ] - د ، م ، ب : ببخارا
[ 2 ] - د ، ت ، خ : ذرهاى جور و عيب به روى
[ 3 ] - م ، ب : نگرفت
[ 4 ] - د ، خ : بعدل و انصاف و علم
[ 5 ] - د : او را مثل نبود
[ 6 ] - م : و بعد
[ 7 ] - ش ، ت : و بمرد - نسخ ديگر : بمرد ، و صحيح : ( بمرو ) است كه متن اصلاح شد
[ 8 ] - فقط در ش ، ب است در حاشيه - م - افزوده شده « رحمه الله »
[ 9 ] - خ : ( بخارا ) ندارد
[ 10 ] - خ : عليه و إله فرمودند
[ 11 ] - فصل فقط در ش است - و درب : چنان گويند كه
[ 12 ] - ب : ابن محمد - د ، خ : محمد بن
[ 13 ] - د ، خ : بخارا آبگير ( آنچه در ميان پرانتز گذاشته شده در اين دو نسخه نيست )
[ 14 ] - م ، ب :
مرعذار ؟
[ 15 ] - م ، ب : جاى چنان بود
[ 16 ] - ت : بدين
[ 17 ] - م ، ب : بر سوى