هر يك نام محلى جداگانه باشد ، در صورتى كه چنين نيست ، و همه اسم يك محل است .
و از آمل تا بخارا هفده فرسنگ راه است كه بخارا در جانب شرقى جيحون واقع است .
و باز ياقوت در كلمهء آمو گويد : آمو ( به ضم ميم و سكون واو ) نام آمل شط باشد كه ذكر آن در پيش شد .
بلاذرى هم در فتوح البلدان آمل و آمويه را نام يك محل دانسته است . در جائى گويد : « فقاتل اهل آمل و هى آمويه و زم » . ابن اثير هم آمويه را نام ديگرى از آمل نوشته است .
فراى در يادداشتهاى خويش گفته است كه : در اواخر قرون وسطى يعنى مقارن دورهء هجوم مغول نام جيحون و سيحون از استعمال افتاد ، و به جاى رود جيحون آمويه و به جاى رود سيحون كلمهء سير دريا معمول شد ، اصل لفظ آمويه و آمو به هيچ وجه معلوم نيست .
حافظ ابرو اين كلمه را اسم ولايت و شهرى در ساحل جيحون در جانب خراسان دانسته است . آمل در قرون وسطى معروف به آمويه بود ، و از آن پس به چهار جوى معروف شد ، و هنوز هم به همين اسم خوانده مىشود .
( ابن اثير 7 / 165 فتوح البلدان چاپ دزى 410 ياقوت 1 / 68 / 69 / 70 يادداشتهاى فراى 231 )
ص 89 س 1 مغاك عطاران : در كاوشهائى كه در يكى از قديمترين مساجد بخاراى حاليه ، يعنى مغاك عطار توسط باستان شناس شوروى و . ا . شيشكين V . A . Shishkin به عمل آمد ، در عمق دوازده مترى ، سفالينه هائى كشف شد ، كه احتمالا متعلق به سالهاى اول ميلادى مىباشد . مسجد مغاك عطار ظاهرا همان مسجد قرون وسطائى ماخ است كه مؤلفين اسلامى از آن نام
تاريخ بخارا ( فارسي ) — صفحة 274
مساهمون: محمد بن جعفر النرشخي
ص٢٧٤