در سال 93 قتيبه برادرش عبد الله را به خوارزم فرستاد تا اياس بن عبد الله و حيان نبطى را تنبيه كند ، و هر يك را صد ضربه تازيانه زند ، و ريش آنها را بتراشد . عبد الله به خوارزم شد و حيان را صد تازيانه زد و ريشش را تراشيد .
وقتى كه قتيبه از طرف سليمان معزول شد ، و او بر خليفه عاصى گرديد ، و لشكر بر قتيبه شوريد ، كسان قتيبه به او گفتند كه مردم را بر تو جز حيان كسى ديگر نمىآغالد . قتيبه كسى را مامور كرد كه او را به قتل برساند . يكى از مردم حيان او را از قصد قتيبه آگاه كرد ، و حيان تمارض نمود . و خود را از گزند مامور قتيبه محفوظ داشت .
در سال 96 كه لشكر بر قتيبه شوريد و به سردارى وكيع بن ابى اسود تميمى بر قتيبه تاختند ، حيان هم بديشان ملحق شد ، و در قتل قتيبه با آنها شركت كرد .
در سال 102 سعيد بن عبد العزيز كه او را سعيد خذينه مىگفتند و حكومت خراسان داشت به قصد غزو با سغديان از نهر گذشت ، حيان نبطى هم در اين حرب همراه وى بود .
در همين اوقات سورة بن الحر از حيان نزد سعيد سعايت كرد ، و گفت اين مرد دشمنتر از همه مردم به عرب است ، و اوست كه خراسان را بر قتيبه شورانيد ، و اينك نوبت تست . سعيد گفت اين سخن با ديگر كس مگو ، و به انديشهء نابود كردن وى افتاد . و پس از چند روز حيان را بخواست ، و فنجانى شير آميخته به طلاى مسحوق كه قبلا آماده كرده بود به دو خورانيد ، و او را مسموم نمود . حيان پس از چهار روز درگذشت .
بعضى نوشتهاند در اين سال حيان نمرد ، و در سالهاى بعد وفات نمود . و چون طبرى در سال 110 در حكومت اشرس بن عبد الله سلمى
تاريخ بخارا ( فارسي ) — صفحة 253
مساهمون: محمد بن جعفر النرشخي
ص٢٥٣