( طبرى 7 / 177 و 179 و ابن اثير 3 / 201 و 202 و 204 بلاذرى 401 و 411 يعقوبى 2 / 172 ياقوت 1 / 520 كتاب المعارف ص 202 و 555 اغانى ابو الفرج اصفهانى 1 / 18 حبيب السير 2 / 122 فراى 160 )
ص 55 س 1 عبد الله بن خازم سلمى بصرى : مكنى به ابو صالح ، يكى از دلاوران نامى و فاتحان اسلامى و رئيس قبيله قيس است ، كه پس از مرگ يزيد بن معاويه مدتى در خراسان به استقلال حكومت كرد ، و كارهاى شگفت انجام داد .
معاويه عبد الله بن عامر را حكومت خراسان داد ، او در سال 43 هجرى عبد الله بن خازم را به نيابت خويش بدان صوب روان كرد .
( طبرى 2 / 65 ) و او با چند نفر ديگر از امراء عرب فتوحات بسيارى در خراسان كرد ، و چندين شهر به دست آنها گشاده شد . پس از آنكه سلم بن زياد حكومت خراسان را ترك گفت ، عبد الله عهد حكومت خراسان از وى بگرفت ، و مخالفان خود را از ميان برداشت ، و امارت آن سامان بدست وى افتاد ، و اطاعت ابن زبير را پذيرفت .
در سال 72 پس از كشته شدن مصعب بن زبير ، عبد الملك او را به طاعت خويش دعوت كرد . او از قبول طاعت سر باز زد ، و اجابت ننمود . خراسانيان و لشكريان اسلام كه به واسطه بدرفتاريش او را دشمن داشتند ، بر او شوريدند ، و در طوس بر او تاختند و او را كشتند .
ابن اثير شرح كارهاى عبد الله و كشاكشى كه بين او و مدعيانش در خراسان روى داده به تفصيل تمام نوشته ، و بلاذرى هم شرح مختصرى دربارهء فتوحات او ياد كرده است ، حكومت او در خراسان مدت هشت سال و شش ماه و پنج روز بود .
پس از كشته شدن عبد الله پسرش موسى به ملك ترمد پناهنده شد ، و او موسى را پناه داد ، و موسى براى فتوحات به اطراف مىرفت ، و پيروز باز مىگشت ، به اين جهت عدهء بسيارى داو طلب به گرد او جمع شد ، و او در
تاريخ بخارا ( فارسي ) — صفحة 239
مساهمون: محمد بن جعفر النرشخي
ص٢٣٩