ضبط شده و ذكرى از آن واقعات بجاى نمانده است .
ابن اثير ( 4 / 39 ) در واقعهء حملهء سلم بن زياد به ما وراء النهر اشارهاى به اين مطلب نموده و گفته است « ملوك خراسان در شهر خوارزم جمع شدند و عهد كردند كه با هم منازعه نكنند و در كارها با هم مشورت نمايند ، اين اتحاد مدت زيادى دوام نيافت و مهلب بن ابى صفره آن شهر را محاصره كرد و بعد از جنگ سختى با يك ديگر صلح كردند .
( طبرى 8 / 1198 و 1199 وردان خداه طغشاده بخار خداه يا طوق شاده 8 / 1230 و 1503 و 1692 و 1693 و 11 / 1197 و 1203 )
ص 46 س 12 كان پيرك : ( در نسخه D كونديزك ) ظاهرا اصل اين كلمه كم پيرك به معنى پير سال خورده و فرتوت عموما و زن پير خصوصا بوده است ، و گفتهاند « كم پير » كنده پير بوده عرب آن را معرب كرده غنده پير گفتند ، و بعد غين و نون به كاف و ميم تبديل و تخفيف يافته و كم پير شده . آن را در خراسان بسيار استعمال نمايند ، مولوى گفته :
روى و خوى زشت با مالك سپرد * جادوى كمپير زين غصه بمرد
لوكال Local مىگويد : اين لغت از لغت فارسى جديد كمپير يعنى زن پير مشتق شده است .
كتابهاى تاريخ و نتايج حفارى راجع باستحكامات واحهء بخارا براى دفاع در مقابل حملهء قبائل خارجى ، اطلاعات پر ارجى بدست مىدهد .
و در مراجع بسيار از اين ديوار ياد شده ، ولى خصوصيات آن شرح داده نشده .
استخرى و ابن حوقل و صاحب حدود العالم اسامى دهاتى را كه در خارج و داخل ديوار وجود دارد ذكر مىكنند .
مسعودى در كتاب التنبيه و الاشراف مىگويد : كه ديوار در روزگار پيشين به وسيلهء يكى از پادشاهان سغد ساخته شد كه شهر را از حملات اقوام
تاريخ بخارا ( فارسي ) — صفحة 224
مساهمون: محمد بن جعفر النرشخي
ص٢٢٤