تاريخ بيهقى باشد ، چه عين الدوله تاريخ بيهقى مربوط به زمان سلطان مسعود غزنوى و نامش در حوادث سال 431 آمده ، و شخصى كه در اين كتاب ذكر شده ، در زمان استيلاى حشم غز و مربوط به سال 538 و بعد است ، و متجاوز از يكصد سال فاصله بين زمان آنهاست .
اما تصرف بخارا توسط خوارزمشاهيان يك مرتبه در 553 بوده كه جوينى نوشته : خوارزمشاه از بخارا عازم سمرقند شد . و ديگر در سال 594 است كه تكش بخارا را محاصره كرد ( ابن اثير 12 / 54 ) و باز در حدود سال 615 يا 616 محمد بن تكش از معبر بگذشت و به بخارا در آمد . ( جوينى 1 / 76 ابن اثير 12 / 104 - 105 ) و چنگيزخان مغول در سال 616 ( 1220 م ) به بخارا رسيد و دروازه هاى آن را محاصره كرد ، و مدتى محاصره ارگ طول كشيد ، بالاخره شهر و ارگ به تصرف مغولان درآمد ، و قسمت اعظم شهر طعمه آتش گرديد .
و مغولان در اين شهر كشتار بىحد كردند و كسى را باقى نگذاشتند .
( جهانگشاى جوينى ج 1 ص 75 و 76 ابن اثير ج 12 ص 90 تركستان بارتولد 359 - 360 و ص 409 العبر 5 ص 64 براى تسخير بخارا توسط خوارزمشاهيان به كتاب التوسل الى الترسل بهاء الدين چاپ طهران ص 125 - 121 رجوع شود )
ص 36 س 6 : جاهليت در عربستان به عصر قبل از اسلام اطلاق مىشده ، اما در اين جا منظور از زمان جاهليت پيش از تسخير ما وراء النهر و خراسان به دست مسلمانانست . ( فراى 120
ص 36 س 10 چنان كه هر عاملى را على حده ديوانى بودى : در زمان امير سعيد نصر بن احمد به ريگستان سرائى فرمود ساختند ، و بر در سراى خويش فرمان داد براى هر يك از عمال ديوانى بنا نمودند ، نرشخى از نه ديوان كه
تاريخ بخارا ( فارسي ) — صفحة 213
مساهمون: محمد بن جعفر النرشخي
ص٢١٣