ياقوت آن را به كسر اول ضبط كرده ، و گفته : شهر كوچكى است بين جيحون و بخارا به فاصله يك فرسخ از رود . و بعد گويد : كه فربر به رباط طاهر بن على معروف است .
سمعانى آن را به فتح اول خوانده و گويد : فربر شهريست در كنار جيحون به جانب بخارا و يكى از علماء آن را به اسم ابو عبد الله محمد بن يوسف فربرى راويه صحيح بخارى ( متولد 231 و متوفى شوال 320 ) نام مىبرد .
صاحب برهان قاطع فرب را به فتح اول و سكون دوم و باء نام رودخانهاى دانسته است .
و در لغت فرس اسدى فرب نام رودى عظيم ياد شده و اين بيت عسجدى به استشهاد ذكر گرديده است :
با سخاى سخاى تو كس را * ننمايد بزرگ رود فرب
و صاحب فرهنگ رشيدى هم آن را نام رود بزرگ نوشته است و اين بيت ناصر خسرو را شاهد آورده :
رود آمويست بيم و ايمنى رود فرب * ( ايمنى و بيم دنيا هر دو با يك ديگراند )
از آن چه دربارهء كلمهء فرب ذكر شد احتمال داده مىشود كه فرب كه اهل لغت آن را رود و رود عظيم نوشتهاند نام شهر باشد . و رود جيحون هم به مناسبت آن كه شهر فرب در كنار آن واقع شده بدين نام خوانده شده است چنان كه همين رود به نام آمل شط هم به مناسبت واقع شدن آمل در كنار آن به اين نام ناميده شده است .
( ياقوت ج 3 ص 897 سمعانى در انساب و اللباب ج 2 ص 202 حدود العالم 106 التنبيه و الاشراف 57 سفر نامه ابن فضلان نسخهء خطى كتابخانهء آستان قدس رضوى مختصر كتاب البلدان ابن الفقيه 325 )
ص 27 س 13 شداد : شداد بن عاد بن عملاق پسر عم ضحاك تازى كه معاصر
تاريخ بخارا ( فارسي ) — صفحة 197
مساهمون: محمد بن جعفر النرشخي
ص١٩٧