و از آنجا به ديگر شهرها برند . او را قلعه و شهرستان و مسجد جامع در خود شهر است .
مقدسى افزوده : بارهء شهر ويران شده است .
بيرونى در كتاب آثار الباقيه گفته است : كه بازارى به مدت هفت روز در آنجا به پا مىشود و تجار از اطراف بدانجا گردآيند و ابتداء آن روز پانزدهم مهخند است .
طبرى مىگويد : كه اعراب در وقت بازگشت از كيش و نسف به بخارا ، در قريهاى توقف كردند كه معبد آتشپرستان ( آتشكده ) بيت آلهه ( بتخانه ) در آن بود ، و آن جا تعداد زيادى طاوس بود و بدين جهت اعراب آن را به اسم طواويس ناميدهاند ( 1230 ) فراى نوشته است : شهرك طواويس در گوشهء شرقى واحهء بخارا نزديك محل فعلى شخرى وايرون ( 56 ) Shakhir - Vairon نزديك ايستگاه راه آهن Wyzl Tepre واقع شده است .
( سمعانى و اللباب 2 / 91 ابن خرداذبه ص 25 ، استخرى ص 313 مقدسى ص 281 ، ابن حوقل ص 403 ، آثار الباقيه ص 234 حدود العالم ص 107 ، ياقوت 1 / 518 و 3 / 555 طبرى 9 / 1230 و 1550 )
ص 17 س 10 ارقود : كه در تاريخ نرشخى آمده ظاهرا غلط و صحيح ارفود به فاء يك نقطه است ، چه در كتب جغرافيا و تاريخ نام ارقود به نظر نرسيد .
طبرى و ابن اثير هم كه وجه تسميه اين موضع را به طواويس نوشتهاند از نام اصلى آن ياد نكرده و گفتهاند : كه قتيبه در منزلى فرود آمد كه طاوس بسيار در آن بود ، بنابر اين ممكن است كه ارقود مصحف ارفود باشد كه سمعانى و ياقوت هر دو از آن نام برده و چنين تعريفش كردهاند :
« ارفود به فتح اول و سكون دوم و ضم فاء و سكون واو و دال مهمله
تاريخ بخارا ( فارسي ) — صفحة 181
مساهمون: محمد بن جعفر النرشخي
ص١٨١