پيش از رسيدن كمك و آمدن سغديان بخارا را در محاصره داشت ، وقتى تركان رسيدند با مسلمانان به حرب پرداختند ، در اول پيروزى تركان را بود ، ولى بعد مسلمانان غلبه كردند و گروهى از تركان كشته ، و خاقان ترك و پسرش مجروح شدند . ( طبرى 1203 ) امير بخارا به قهندز شد ، قتيبه قهندز را در حصار گرفت ، و هنوز سپاه به خيمه زدن مشغول بودند كه قهندز مفتوح گرديد ، و قتيبه وارد قلعه شد . و مهتر بخارا را بگرفت و بكشت ، و اميرى در آنجا بنشاند ، و خود از جيحون به مرو بازگشت .
ابو حنيفه دينورى نام پادشاه بخارا را در اين وقت صول نوشته و گويد : قتيبه از نهر گذشت ، متوجه بخارا گرديد ، صول حاكم بخارا كه بر تمام ما وراء النهر تسلط داشت ، به مقابله قتيبه آمد ، و پس از حرب هزيمت يافت .
و به صغانيان فرار كرد ، و قتيبه بخارا را تصرف كرد . ( 282 ) و در همين سال قتيبه با طرخون ملك سغد ( 1204 ) صلح خود را تجديد كرد . و در سال 91 نيزك طرخان ملك بادغيس كه با قتيبه پيمان صلح بسته بود ، و در جنگهاى بخارا و سمرقند با قتيبه همراه و او را يارى مىكرد ، از او متوحش شد ، و نافرنانى آغاز كرد و به مخالفت برخاست ، و به مضايق جبال پناهنده شد . قتيبه او را بعد از رنج بسيار به حيله بدست آورد ، و به امر حجاج او را كشت ( 1223 ) و نيز در همين سال قتيبه به شومان رفت و قلعه را فتح كرد ، و جمعى را بكشت و عدهاى را اسير نمود . و پس از گرفتن مال الصلح از طرخون متوجه بخارا گرديد . و به نخستين دهى كه رسيد بتخانهاى ديد ، بتان نگاشته ، قتيبه گفت ( كانها طواويس ) و در آنجا نزول كرد . طبرى نوشته است در آن قريه آتشكده و بتخانه بود و در آنجا طواويس ( طاوس ) بسيار
تاريخ بخارا ( فارسي ) — صفحة 165
مساهمون: محمد بن جعفر النرشخي
ص١٦٥