مهمله و كسر تاء و سكون يا و نون ) روستائى است از روستاهاى بخارا كه جماعتى از علماء و دانشمندان بدين جا منسوباند ، از جملهء آنها ابو عبد الله محمد بن عبد الله بن عبد الرحمان القسام الماستينى بخارى معروف به خنب متولد 218 و متوفى شوال 301 است .
ياقوت هم از سمعانى نقل كرده كه ماستين كه ماستى نيز بدان گفته مىشود از قراى بخارا است .
ابن خرداذبه محل آن را داخل ديوار بخارا تعيين نموده نوشته است : از در ديوار بخارا تا ماستين يك فرسخ و نيم ، و از ماستين تا بخارا هم يك فرسخ و نيم است .
و قدامة بن جعفر در كتاب الخراج ( 203 ) نوشته از ماستين تا بخارا پنج فرسنگ است . فراى نوشته است كه ممستين قريه ايست در مغرب بخارا كه به اسامى مستى ( نسخه هاى B و F ) و ممستى خوانده شده است .
و نام سقمتين در هيچ يك از كتابهاى جغرافى عرب بدست نيامد .
و سمتين كه در دو جا در نرشخى ياد شده صاحب كتاب مزارات بخارا محل آن را در سمت قبله بخارا معين كرده و گويد و مزار خواجه امام ابو بكر احمد بن سعد در قريهء سمتين مىباشد . ( 28 ) ( ابن خرداذبه 25 كتاب الخراج قدامة بن جعفر 203 ، ياقوت 3 / 393 انساب و اللباب 3 / 82 ، مزارات 28 )
ص 10 س 12 اسكجكث : سمعانى و ياقوت هر دو آن را به حذف الف ياد كرده ، و به صورت سكجكث نوشتهاند . سمعانى به كسر سين بىنقطه و كاف و جيم و كاف ديگر ، و در آخر ثاء مثلثه ضبط نموده ، و ياقوت به فتح اول و دوم ، و گويد : قريهاى است در چهار فرسنگى بخارا بر راه سمرقند نزديك
تاريخ بخارا ( فارسي ) — صفحة 160
مساهمون: محمد بن جعفر النرشخي
ص١٦٠