باشد ، و در آن رباطى است كه آن را رباط قرخان گويند . ( 5 / 94 ) ياقوت از سمعانى نقل كند كه : خرقان به فتح اول و سكون دوم ، روستائى است در هشت فرسخى سمرقند .
ابن حوقل گويد كه : نهرى است معروف به خرقان رود كه از نهر اصلى جدا شود ، و پس از آنكه روستاها را مشروب كند به زاوش رسد .
( 401 ) ( سمعانى و ياقوت 2 / 424 و طبرى در خرقانة السفلى 8 / 1198 و ابن اثير چاپ اروپا 4 / 535 )
ص 8 س 14 دبوسيه : شهركى است از اعمال سغد از ما وراء النهر . قتيبة بن مسلم آن را در سال 93 هجرى فتح كرد . ( ياقوت 2 / 546 ) سمغانى در انساب گويد : دبوسى به ( فتح دال مهمله و ضم باء يك نقطه و سين بىنقطه بعد از واو ) منسوب به دبوسيه است . و دبوسيه شهر كوچكى است از سغد بين بخارا و سمرقند كه از آنجا گروه بسيارى از علما و محدثين برخاستهاند . ( 5 / 305 ) استخرى نوشته است : كه چون از كرمينه بگذرد به دبوسيهايد ( 316 ) ابن خرداذبه و قدامة بن جعفر گفتهاند : از كرمينه تا دبوسيه پنج فرسنگ ، و از دبوسيه تا ربنجن پنج فرسنگ راه باشد . ( 26 - 103 ) قدامه در كتاب الخراج افزوده است كه اسكندر در سغد سمرقند دبوسيه را بنا نهاد . ( 265 ) دبوسيه و اربنجن دو شهرند بر جانب راست وادى سغد در كنار جاده خراسان . و در طبرى از دبوسيه مكرر ياد شده . ( 9 / 1442 و 1522 ) فراى در يادداشت خود گويد : دبوسيه محل بزرگى بوده و تا زمان معاصر جماعتى در آن زندگى مىكردهاند . و محل دبوسيه نزديك قصبهء امروزى
تاريخ بخارا ( فارسي ) — صفحة 154
مساهمون: محمد بن جعفر النرشخي
ص١٥٤