وى در ايام ولايت امير اسماعيل سامانى بود .
( انساب سمعانى چاپ هند 2 / 175 ، اللباب 1 / 175 ، ياقوت 1 / 589 ، يادداشت فراى شمارهء 11 )
ص 6 س 10 ابو ذر محمد بن يوسف بخارى : در تاريخ بغداد نام و نسبش چنين آمده :
محمد بن محمد بن يوسف القاضى ، و از اينجا معلوم مىشود كه در تاريخ بخارا نام پدرش افتاده ، و به جد نسبت داده شده است .
و با آنكه نرشخى او را از علماء شافعى دانسته است ، نامش را تاج الدين سبكى در كتاب طبقات الشافعية الكبرى نياورده است .
( تاريخ بغداد 2 / 26 و ياد داشت فراى شمارهء 12 )
ص 6 س 17 ابو الفضل محمد مروزى : سمعانى او را تحت عنوان « الشهيد » ياد كرده است . و گرديزى او را حاكم جليل خوانده است ، و بعضى حاكم شهيدش نوشتهاند . او قاضى مشهورى بود كه بعد به وزارت امير حميد نوح بن نصر رسيد . در انساب و جواهر المضيئه نام و نسب وى چنين آمده است :
محمد بن محمد بن احمد بن عبد الله بن عبد المجيد حاكم ، مشهور به حاكم مروزى سلمى وزير شهيد ، مكنى به ابو الفضل ، عالم بزرگ و امام حنفيه .
ابن اثير نام وى و پدرش را چنين ذكر كرده است : « محمد بن احمد الحاكم المتولى » كه لابد نسبت به جد داده است .
و منهاج سراج او را شمس الائمة ابى الفضل محمد بن محمد بن الحكم السرخسى خوانده كه مسلما خلط و اشتباه است . و شمس الائمهء سرخسى غير از ابو الفضل محمد حاكم جليل است و شمس الائمة شارح مختصر كافى است ، كه به نام مبسوط سرخسى مشهور است .
حاكم از جماعتى از ائمه سماع حديث نمود ، و به بلاد بسيار مسافرت
تاريخ بخارا ( فارسي ) — صفحة 147
مساهمون: محمد بن جعفر النرشخي
ص١٤٧