يادداشتهاى اوّليه باقى ماند و در عين حال او تنها قسمت كوچكى از اين موضوع وسيع را بررسى نموده است .
* * * در اينجا بايد به آقاى « احمد امين » نويسندهء متعصب كتاب ( فجر الاسلام ) گفت : اگر اين شخصيتهاى برجسته شيعه كه نام آنها را ذكر كرديم و شخصيتهاى برجستهء ديگرى كه نام آنها را در اينجا نياورديم ، اين بزرگ مردانى كه علوم اسلامى را به وجود آوردند و دانشهاى اسلامى را پايه گذارى كردند ، اگر اينها مىخواستند اساس اسلام را در هم بكوبند و شما و استاد شما دكتر . . .
و دوستانتان اساس اسلام را محكم ساختيد ؛ بايد فاتحهء چنين اسلامى را خواند و براى هميشه با آن وداع كرد ، در اينجاست كه بايد با شعار معروف ( فيلسوف معره « 1 » ) متمثل شده و بگويم :
( إذَا وَصَف الطّائِيَّ بِالْبُخْلِ مَارِدٌ
) . . . تا آنجا كه مىگويد :
( فَيَامَوْتُ زُرْ إِنَّ الحَياةَ ذَمِيمَةٌ
) !
هامش
( 1 ) . منظور از « فيلسوف معره » ابوالعلاء معرى است ، زيرا او در شهرستان كوچك و خوش آب و هواى « معره » واقع در « سوريه » متولد گرديد و قبر او نيز در همانجاست . شعر فوق از قصيدهء معروف او كه در كتاب « سقط الزند » ص 533 ، در آثار ابوالعلاء و بعضى كتابهاى ديگر آمده است . ذيلًا شعر فوق و بعضى ديگر از ابيات جالب آن قصيده را مىآوريم :اذا وَصَف ( الطائِيُّ ) بِالْبُخْلِ ( مَارِدٌ ) * وَعَيَّرَ ( قِسّاً ) بِالْفَهَاهَةِ ( بَاقِلُ )
وَقَالِ السُّها لِلشَّمْسِ أنْتِ خَفِيَّةٌ * وَقال الدُّجى يا صُبْحُ ! لَوْنُكَ حائِلُ
فَيَامَوْتُ زُرْ إنَّ الْحَيَاةَ ذَمِيمَةٌ * وَيَا نَفْسُ جِدّى إنْ دَهْركِ هَازِلُيعنى : هنگامى كه « مارد » بخيل معروف عرب « حاتم طائى » را بخيل معرفى كند . وهنگامى كه « باقل » كه در نادانى و بى زبانى ضرب المثل است « قس بن ساعده ايادى » فيلسوف و خطيب تواناى عرب را به نادانى و ناتوانى در سخن ، سرزنش نمايد . وهنگامى كه ستارهء كوچك « سها » كه به واسطهء كوچكى قدرت ديد اشخاص را با آن آزمايش مىكنند به خورشيد درخشان بگويد : چقدر مخفى و كم نورى ! و هنگامى كه تاريكى شب به صبحگاهان روشن بگويد : چقدر تيرهاى !
آرى در اين هنگام اى مرگ ! به سراغ ما بيا كه زندگى در چنان محيطى ملالانگيز و اندوه بار است ، و اى جان زودتر بيرون بيا كه روزگارت بر سر شوخى آمده است !