5 . حجّ
يكى از بزرگترين اركان اسلام در نظر شيعه حج است ، و طبق رواياتى كه در كتابهاى شيعه نقل شده كسى كه حج را ترك كند او را مخير مىسازند كه يهودى از دنيا برود يا نصرانى ! و چنين كسى در آستانه « كفر » است همانطور كه آيهء شريفه نيز اشارهاى به اين مطلب دارد : « وَمَنْ كَفَرَ فَإِنَّ اللَّهَ غَنِىٌّ عَنِ الْعَالَمِينَ » ؛ و هر كس كفر ورزد ( و حج را ترك كند به خود زيان رسانده ) و خداوند از همهء جهانيان بى نياز است » . « 1 »
حج در حقيقت يك نوع جهاد بدنى و مالى است ، بلكه حج جهاد معنوى است همانطور كه جهاد ، حج حقيقى مىباشد و با دقت در اسرار و آداب اين دو دستور اسلامى يك نوع وحدت و هماهنگى در ميان آن دو به خوبى احساس مىگردد .
در صورتى كه شرايط عمومى از قبيل « بلوغ و عقل » و شرايط خصوصى از قبيل مستطيع بودن ( داشتن زاد ، توشه ، مركب ، سلامت بدن و امنيّت راه ) در انسان جمع باشد حج يك مرتبه در تمام عمر واجب مىشود ، البتّه وجوب آن وجوب فورى است و نمىتوان آن را تأخير انداخت .
« حج » بر سه نوع است : حج افراد كه آيهء زير به آن اشاره مىفرمايند : « وَللَّهِ عَلَى النَّاسِ حِجُّ الْبَيْتِ » ؛ و براى خدا بر مردم است كه آهنگ خانهء او كنند . . . » . « 2 » و حج قران كه در اين آيه به آن اشاره شده : « وَأَتِمُّوا الْحَجَّ وَالْعُمْرَةَ للَّهِ » ؛ و حج و عمره را براى خدا به اتمام رسانيد . . . » « 3 » و حج تمتع كه اين آيه ناظر به آن است : « فَمَنْ تَمَتَّعَ بِالْعُمْرَةِ إِلَى الْحَجِّ » ؛ هر كس با ختم عمره حج را آغاز كند . . . » . « 4 »
هامش
( 1 ) . سورهء آلعمران ، آيهء 97
( 2 ) . سورهء آل عمران ، آيهء 97
( 3 ) . سورهء بقره ، آيهء 196
( 4 ) . سورهء بقره ، آيهء 196