زيرا معتقديم نماز جماعت ، مخصوص نمازهاى واجب است ولى آنها نمازهاى نافله ماه رمضان را به جماعت مىخوانند و آن را نماز « تراويح » مىنامند .
احكام نماز جمعه و نماز عيد فطر و عيد قربان ، و آيات ، و همچنين بقيهء نمازهاى مستحب را بايد در كتابهاى مشروحى كه در اين زمينه از طرف دانشمندان و علماى شيعه نگاشته شده مطالعه كرد و كتابهايى كه در اين باره تأليف يافته از دهها هزار ! تجاوز مىكند .
هر يك از اين نمازها آداب و ذكرها و دعاهاى مخصوصى دارد كه در كتبى كه مستقلًا براى اين منظور تأليف شده مذكور است ، تعداد اين كتابها نيز فوق العاده زياد است .
اما ماهيت نماز ؛ ماهيت نماز از نظر ما از سه قسمت تشكيل مىگردد :
1 . شرايط : نماز عبارت از اوصاف و حالاتى است كه از يك سلسله امور كه خارج از ذات نماز است انتزاع مىگردد ، اصول اين شرايط كه بدون آن نماز باطل است شش چيز مىباشد : 1 . طهارت 2 . وقت 3 . قبله 4 . لباس نمازگذار 5 . نيّت 6 .
مكان نمازگذار .
البتّه مكان ذاتاً جزء شرايط نيست بلكه لازمهء وجود هر انسانى است ؛ زيرا نمازگذار ( مانند هر شخص ديگر ) بدون مكان نمىتواند باشد ، ولى اين مكان بايد غصبى نباشد و محل سجده ( آنجايى كه پيشانى بر آن گذارده مىشود ) نيز بايد پاك باشد .
2 . اجزاى نماز : عبارت از امورى است كه نماز از آن تركيب يافته و آن هم به نوبهء خود بر دو نوع است : نوع اوّل اجزايى كه « ركن » نماز است و بدون آن نماز باطل مىشود ( خواه عمداً ترك شود يا اشتباهاً ) و آن چهار چيز است : تكبيرة الاحرام ( اللَّه اكبر اوّل نماز ) - قيام - ركوع - سجود .
نوع دوم اجزاى غير ركنى است كه اگر « عمداً » ترك شود موجب بطلان نماز مىگردد مانند : قرائت ( حمد و سوره ) ، ذكر ، تشهد ، سلام . و در همهء اينها آرامش
أصل الشيعة وأصولها ( آيين ما ) ( فارسى ) — صفحة 193
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص١٩٣