( 3 )
عقايد شيعه در فروع
اجتهاد از نظر شيعه و ديگران
قبل از بحث دربارهء عقايد شيعه اماميه در مسائل عملى و فروع احكام ، ذكر يك مقدمه ، لازم به نظر مىرسد و آن اينكه شيعه معتقد است در اسلام براى هر موضوعى « حكمى » تعيين شده است « 1 » ، حتى اگر كسى خراشى در بدن ديگرى ايجاد كند ديهء آن پيشبينى شده « 2 » ، خلاصه هر حكمى در هر موضوعى كه تا دامنهء قيامت مورد احتياج بشر بوده و هست در اسلام مقرر گرديده و هيچ موردى خالى است حكم نيست .
مجموعهء اين احكام را خداوند از طريق وحى يا الهام در اختيار پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله گذارد ، پيامبر هم تدريجاً بسيارى از اين احكام را بر حسب پيش آمدها و حوادث مختلف و احتياجاتى كه مسلمانان پيدا مىكردند در اختيار مردم
هامش
( 1 ) . قرآن مجيد آيين اسلام را كامل معرفى كرده ( سورهء مائده ، آيهء 4 ) و رسول خدا صلى الله عليه و آله در حجة الوداع فرمود : اى مردم هر چيزى شما را به بهشت نزديك كند و از آتش دوزخ دور سازد ، شما را به آن دستور دادم و هر چيزى كه شما را به آتش دوزخ نزديك سازد و از بهشت دور نمايد شما را از آن نهى كردم . كافى ، ج 3 ، ص 74 ؛ بحارالانوار ، ج 67 ، ص 96
( 2 ) . در حديث معروف مىخوانيم : ما ترك على عليه السلام شيئاً الا كتبه حتى ارش الخدش . ر . ك : جامع الاحاديث ، ج 1 ، ص 18 ، ح 127