از صفوف مسلمين مىباشد .
اطاعت و فرمانبردارى هم مخصوص خداست ، و اگر اطاعت پيامبران و امامان لازم است از اين نظر مىباشد كه اطاعت آنها در حقيقت اطاعت خداست ؛ زيرا آنها مبلّغ احكام خدا هستند . اما با اين حال عبادت و پرستش آنها به عنوان اينكه پرستش آنها نيز پرستش خداست جايز نيست و اين طرز تفكر يك خيال شيطانى است كه انسان را به پرتگاه شرك مىكشاند .
ولى توسّل جستن به آنان و تبرّك به مقام و شخصيت آنها در پيشگاه خدا و همچنين نماز خواندن در كنار قبرهاى پاك آنها براى خدا ، همه جايز است « 1 » و نبايد تصور كرد اين اعمال به منزلهء عبادت و پرستش آنهاست بلكه عبادت و پرستش خدا مىباشد ، تصور نمىكنيم هيچ كس « ميان نماز خواندن براى خدا در كنار قبر پيغمبر و امام » با « نماز خواندن براى پيغمبر و امام » فرق نگذارد . قرآن مجيد مىفرمايد : « فِى بُيُوتٍ أَذِنَ اللَّهُ أَنْ تُرْفَعَ وَيُذْكَرَ فِيهَا اسْمُهُ » ؛ در واقع اين مكانها از خانههايى است كه خدا اجازه داده است برپا گردد و نام خدا در آنجا برده شود » . « 2 »
اين بود خلاصه عقيده شيعه دربارهء مسأله توحيد كه مورد اتّفاق عموم دانشمندان اين گروه است ؛ و شايد سختگيرى شيعه در اين باره حتى بيش از اين باشد . درهر صورت شيعه در اين مسأله كاملًا سختگير است ، و هر چيزى كه كوچكترين مخالفتى با موضوع « يگانگى خداوند » و « استقلال در تأثير » و « وحدت معبود » داشته باشد از نظر شيعه مردود است .
البتّه توحيد از نظر شيعه درجات مختلفى دارد مانند : توحيد ذات - توحيد
هامش
( 1 ) . در حقيقت چون آنها مورد لطف خدا هستند خدا را به مقام آنها مىخوانيم ، نه اينكه مستقلًا از آنها چيزىبخواهيم
( 2 ) . سورهء نور ، آيهء 36