اتّفاق و اجماع دانشمندان شيعه است و مىتوان نام « مذهب شيعه » را بر آن گذارد ، عنوان كنيم .
بديهى است در اين قسمت كار به « عقيده و رأى » يك يا چند نفر داريم ؛ زيرا نمىتوان اين گونه آرا را به نام « مذهب شيعه » معرفى كرد ؛ به خصوص اينكه از نظر شيعه باب اجتهاد همواره باز بوده و هست . و هر دانشمندى مىتواند با مراجعهء به ادلّه رأى و فتوا بدهد . و مادامى كه رأى او بر خلاف اجماع و اتّفاق علما ، يا صريح قرآن و احاديث قطعى ، يابر خلاف ضرورت عقل نباشد ، محترم است ؛ در غير اين صورت بر طبق اصول و قواعدى كه اينجا جاى توضيح آن نيست ، انحراف از مذهب شيعه محسوب خواهد شد .
خلاصه منظور نهايى ما اين است كه اصول مسايلى كه اساس مذهب شيعه را تشكيل مىدهد ، وتشيّع بر محور آن مىگردد ، و خواص و عوام به آن معتقدند و به آن عمل مىكنند و هيچ گونه اختلافى در آن نيست ، عنوان كنيم .
بديهى است تنها خود آن مسائل را توضيح خواهيم داد اما بيان مدارك و دلايل هر يك از آنها از حوصلهء اين بحث بيرون است و بايد آن را در كتابهاى مبسوطى كه براى اين قسمت نوشته شده است ، مطالعه نمود .
مقصود اين است كه شيعه و عقايد و افكار شيعه را - آنچنان كه هست - به تمام گروههاى مسلمانان ، اعم از دانشمندان و عوام ، معرفى نماييم ؛ تا بيش از اين به خود ظلم نكنند و مطالب بى اساس و باطلى را به برادران دينى خود نسبت ندهند و آنها را در نظر خود همچون غولهاى بيابان ، يا همچون وحشىهاى صحراهاى سوزان آفريقا و آدمخوارها ، مجسم نسازند ! ! !
بلكه بدانند شيعيان بحمداللَّه از تربيت يافتگان مكتب اسلام و پيروان تعليمات عالى قرآن هستند و سهم آنها از ايمان و مكارم اخلاق سهم بزرگى مىباشد ، آنها جز به قرآن و سنّت پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله و استدلالات قطعى عقلى تكيه نمىكنند .
أصل الشيعة وأصولها ( آيين ما ) ( فارسى ) — صفحة 104
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص١٠٤