« دوزى » « 1 » مىگويد : محمد در پرتو تعاليم خود ، قبايل مختلف عرب را به صورت ملت متحد و بزرگى كه همگى از يك هدف پيروى مىكردند ، درآورد ، و در صحنهء هستى به صورت يك ملت بزرگ تجلى كردند كه شعاع قدرت خود را از اقيانوس اطلس تا اقيانوس « هند » گسترش دادند . روزگارى كه اروپا در تاريكى جهالت قرون وسطى فرو رفته بود مسلمانان پرچمهاى تمدن خويش را در سرتاسر جهان به اهتزاز درآوردند و تنها همانها بودند كه در اين اعصار با علم و دانش سر و كار داشت ، و در عصرى كه نظام ملل اروپا به واسطهء جنگهاى وحشيانه از هم گسسته بود ، در پرتو اشعهء علوم آنان ، ابرهاى جهالت و بربريت از آسمان ملل مغرب زمين ، عقب رانده شد . « 2 »
آرى همهء اين پيشرفتها و ترقىها در پرتو تعاليم كتاب خدا صورت گرفت ، كتابى كه بر تمام كتابهاى آسمانى برترى دارد ، و در تعاليم و نظامات اجتماعى و اخلاقى ، راهى را انتخاب نموده كه با دلايل روشن و عقل سليم هماهنگى مىكند .
ميانهروى اساس تعاليم اسلام است
قرآن ، تعاليم خود را بر اساس اعتدال و ميانهروى و دورى از
هامش
( 1 ) . يكى از وزراى فرانسه .
( 2 ) . صفوة العرفان ، نگارش محمد فريد وجدى ، صفحه 119 .