و نسبتى ساختگى به او دادهاند . آرى چه بسا براى اين دروغها مأخذى هم بتوان دست و پا كرد كه همان مكاتباتى باشد كه سرى دروغگو از طريق شعيب ناشناس از زبان سيف متهم به زندقه و فرومايه و بدكنش بازگو كرده كه مقام اين راويان را در ديندارى و راستگوئى و درستكارى ، شناختيم و به ويژه ارزش گزارشهاشان را در ص دريافتيم و ديديم كه طبرى با آوردن آنها روى تاريخ خويش را سياه كرده و اينها بر كسى همچون ابن كثير و ديگران كه به راه او رفتند پوشيده نبوده ولى ايشان چنان ابوذر را از ديده انداختهاند كه مىخواهند او را از پايگاه خود سرنگون ساخته و برداشتهاى او را بىارج نمايند و مانند غريق به هر خار و خسى چنگ مىزنند ولى در كار خويش ناكام و نوميد خواهند بود زيرا تازه آن چه دربارهء ابوذر گزارش شده ، اين است كه وى آيه اى از قرآن و نيز آئيننامهء پيامبر را - دربارهء گنج نهادن از سيم و زر - مىخوانده است كه در مورد آيه ، ديديم تا چه اندازه دلالت بر مدعاى تهمت زنندگان دارد و روشن كرديم كه اختلاف ميان ابوذر و معاويه بر سر آن بود كه آيه دربارهء چه كسانى نازل شده نه اين كه مفهوم آن چيست و دانستيم كه اگر چنان نسبتى را بتوانيم به ابوذر بدهيم بايد عين آن را به معاويه نيز بدهيم و اگر روا باشد كه معاويه را از آن تبرئه كنيم ابوذر را نيز . . . و تارة ابوذر در مورد آن چه دربارهء آيه دعوى كرده همعقيده هائى نيز دارد چنان كه خود ابن كثير گزارش كرده كه ابن عباس مىگفته حكم آيه عام است و ويژهء اهل كتاب نيست و آورده است كه سدى گفته : آيه دربارهء اهل قبله ( مسلمانان ) فرود آمده و بدين گونه وى نيز كم و بيش با ابوذر همداستان بوده . و در تفسير خازن 232 / 2 مىخوانيم : ابن عباس و سدى گويند : اين آيه دربارهء مسلمانانى كه زكات نمىدهند فرود آمده و قرطبى در تفسير خود 123 / 8 مىنويسد : ابوذر و ديگران گفتهاند :
مقصود آيه ، اهل كتاب و ديگران از مسلمانان است و درست همان است زيرا اگر آيه به ويژه دربارهء اهل كتاب بود به اين گونه نازل مىشد : « اى كسانى كه ايمان آوردهايد به راستى بسيارى از دانايان و پارسايان ( يهود و مسيحى ) دارائىهاى مردم را به ناروا مىخورند و ( ايشان را ) از راه خدا باز مىدارند و از سيم و زر گنجها مىنهند و آن را در راه خدا انفاق نمىكنند . پس مژده ده ايشان را به كيفرى
الغدير ( فارسي ) — صفحة 212
مساهمون: اكبر ثبوت
ص٢١٢