( 1 ) و ما كه نتوانستهايم به آنچه امام حسن در ورقهى سفيد نوشته دسترسى پيدا كنيم ، بنوبت خود چنين مىانديشيم كه بايد فرازهاى مختلفى را كه در مصادر و مآخذ تاريخى پراكنده است ، گرد آورده و از مجموع آنها آنچه را كه مشتمل بر صحيحترين و مهمترين مواد است انتخاب نموده و فرازهائى را كه با يكديگر متناسب است در يك ماده بياوريم و با اين انتخاب و تنظيم ، « قرار داد صلح » را بشكلى هر چه بواقع نزديكتر باز نمائيم .
( 2 )
و اينك متن قرار دادى كه به امضاى طرفين رسيد :
( 3 ) مادهى يك :
حكومت به معاويه واگذار مىشود بدين شرط كه به كتاب خدا و سنت پيغمبر « 1 » - صلى اللّه عليه و آله - و سيرهى خلفاى شايسته عمل كند « 2 » .
( 4 ) مادهى دو :
پس از معاويه حكومت متعلق به حسن است « 3 » و اگر براى او حادثهئى پيش آمد متعلق به حسين « 4 » . و معاويه حق ندارد كسى را
هامش
( 1 ) مدائنى بنا بر نقل ابن ابى الحديد در شرح نهج البلاغه : ج 4 ص 8 .
( 2 ) « فتح البارى » ( شرح صحيح بخارى ) بنا بر نقل ابن عقيل در « النصائح الكافية » ( ص 156 ط اول ) و « بحار الانوار » : ج 10 ص 115 .
( 3 ) « تاريخ الخلفاء » تأليف سيوطى ( ص 194 ) ، ابن كثير ( ج 8 ص 41 ) ، « الاصابة » ( ج 2 ص 12 و 13 ) ، ابن قتيبة ( ص 150 ) ، دائرة المعارف فريد و جدى » ( ج 3 ص 443 ط دوم ) و مدارك ديگر .
( 4 ) « عمدة الطالب » تأليف ابن المهنا ( ص 52 ) .