( 1 ) براى تأمين اين منظور پيش از هر چيز لازم بود كه در جبههى امام حسن وضعى بوجود آيد كه خود به خود مردم را بفكر « صلح كردن » بيندازد .
بر اساس اين نقشه ، ناگهان سيل شايعات دروغين بسوى اردوگاههاى اين جبهه سرازير شد ، بازار رشوه رونق گرفت ؛ در ستون وعدههائى كه هوش از سر بسيارى از فرماندهان يا داعيهداران فرماندهى مىربود ، اين گونه وعدههائى ديده مىشد : فرماندهى يك لشكر ؛ حكومت يك ناحيه ؛ ازدواج با يك شاهزاده خانم اموى ! ! و در رشوههاى نقدى رقم يك ميليون ديده مىشد ! معاويه براى پياده كردن اين نقشه همهى نيرو و همهى هوش و استعداد و تجربيات خود را به كار انداخت ، بسيارى از وجدانفروشهائى كه به ظاهر حسن را ترك نگفته بودند نيز در باطن مزدور و آلت دست او بشمار مىرفتند و در دستگاه حسن بن على براى او جاسوسى مىكردند و هيچگونه امكانى را براى ترويج هدفهاى او از دست نميدادند .
لشكرها و سلاحها و عمليات سوق الجيشى نيز وسائل ديگر او براى عملى كردن نقشهى صلح بودند ، او مايل نبود كه نخستين بار به عراق حمله كند زيرا تا نميخواست با بودن راه چارهى ديگر ، با حسن وارد جنگ شود و البته راه چاره از نظر معاويه با راه چاره از نظر مردم يا از نظر دين جديد ، بسى تفاوت داشت .
بايد انصاف داد كه وسائلى كه معاويه در اين مورد برانگيخت همه ابتكارى و حساب شده و بر طبق روشهاى دقيق تنظيم شده بود و مىتوانست نظر و هدف خاص او - يعنى ايجاد زمينهئى كه رقيب را بفكر صلح بيندازد - را بطور كامل تأمين كند .
صلح امام حسن ( ع ) ( فارسي ) — صفحة 340
مساهمون: السيد الخامنئي
ص٣٤٠