افكار و ايدهها كند و با اين فداكارى بزرگ ، آن تنها ارزش معنوى را از دستاندازى خصمانهى كسانى كه از ننگ اين جهان و آتش آن جهان نمىانديشند ، مصون بدارد و همين خطمشى را هم بدون كوچكترين تغيير و انحراف و ضعف و درحالىكه زندگى را تحقير مىكرد ، طى نمود .
( 1 ) او راضى شد كه براى زنده نگاهداشتن هدفهاى خود ، زندگى دردناكى را تحمل كند كه مرگ از آلام آن بسى كوچكتر و سبكتر است ؛ پذيرفت كه با تمام وجود خود ، ابزارى باشد براى خير و مصلحت ديگران و بىآنكه كوچكترين بهره و فايده و ذخيرهئى نصيب خود او گردد . و فقط همين مقدار ، بالاترين مقام و مرتبتى است كه مصلحان كم نظير و طراز اول تاريخ توانستهاند بدان نائل آيند و دورترين سر منزلى است كه تربيت اسلامى براى تأمين هدف نهائى خود - يعنى مستقر ساختن صلاح همگانى و نشر افكار صحيح در اجتماع - آن را وجههى همت خود ساخته است .
بسيارند كسانى كه در خدمت افكار و ايدههاى خود و بخاطر زنده نگاه داشتن آنها ، متحمل مصيبتها و بلاهاى فراوان شدهاند ولى در ميان اين گونه مردمان ، كسى را نمىشناسيم كه در تحمل بليههاى رنگارنگ و رنجهاى دامنگير از آنگونه كه سايهوار تا آخر عمر و لحظهى آخرين ضربت ، قرين آدمىاند ، بپاى حسن بن على برسد .
بنا بر اين از هر جهت او نمونه و سمبل كامل پيشوا و مصلح عظيم الشأنى است كه درس پذيرش سختترين و دردناكترين فداكاريها بخاطر ايده و هدف را ، به مصلحان جهان تعليم داد .
( 2 ) و در قدمهاى بعدى اين مرحله ، همه جا با زهد و بىاعتنائيش به
صلح امام حسن ( ع ) ( فارسي ) — صفحة 282
مساهمون: السيد الخامنئي
ص٢٨٢