تهديد قرار گرفته آشناتر و از هر مسلمانى به حفظ اسلام حريصتر است ؛ او مرد آهنينى است كه انبوه حوادث و بليات اگر در او اثرى بگذارد ، اين اثر جز دو چندان شدن اخلاص و فروزندگى فكر و آمادگى براى انجام وظيفه و جانبازى در راه عقيده ، چيز ديگرى نخواهد بود .
با آن همه موجبات تحير و ترديد ، كوچكترين ترديد و تحيرى در او پديد نيامد ، سينهاش تنگ نشد و ندامت و ناراحتى وجدان به دو راه نيافت . فقط بتأمل ايستاد تا راه صحيح را انتخاب و خطمشى عاقلانه را ترسيم كند و تدابير لازم را براى به كار بردن آن اتخاذ نمايد « 1 » .
براى برگزيدن رأى نهائى ، ناچار بايد ديگر آراء ، مورد بررسى قرار گيرد .
و اين چيزى است كه مىخواهيم آن را قلمرو ترديد بناميم .
هامش
( 1 ) ابن كثير مىنويسد ( ج 8 - ص 19 ) : « و او - يعنى حسن عليه السلام - در اين ماجرا ، امام نيكوكار باثبات ستوده خصالى بود كه سينهاش را شائبهى ترديد و ملامت وجدان ، تنگ نكرد بلكه در همه حال راضى و گشاده روى بود » .