صلح كرده بودند ، دريافت دارند :
در سال 65 هجرى ، هجده هزار از مردم كوفه براى انتقام خون حسين با اين دو بيعت كردند و هنگامى كه در « عين الوردة » كار به سختى كشيد بيش از 3100 نفر با آنها نبود . . و اينجا بود كه روگردانى و ناهمرهى مردم آنان را به ياد خاطرهى امام حسن انداخت . و پس از چندى سليمان و مسيب كه رهبران نهضت « توابين » بودند با بيشتر همراهانشان در « عين الوردة » شهيد شدند .
( 1 ) 2 - 80 هزار يا 70 هزار عددى است كه در پاسخ امام حسن به اين سؤال : « آيا تو در اين كار به راه انصاف رفتهئى ؟ » ذكر شده است .
در حقيقت اين گفتار حد اكثر بر بيش از 20 هزار دلالت نمىكند .
زيرا آن حضرت عدد كسانى را كه « در روز قيامت ، خونآلوده در پيشگاه خدا حاضر مىشوند » با ترديد ، 70 هزار يا 80 هزار ذكر كرده و روشن است كه منظور آن حضرت از اين عدد ، فقط سپاهيان خودش نبوده بلكه جنگجويان هر دو سپاه را در نظر داشته است . و چون ميدانيم كه عدهى شاميان در اين جنگ 60 هزار بوده ، نتيجه مىگيريم كه ما بقى يعنى 20 هزار ، عدد سپاهيان خاص آن حضرت بوده است .
ترديدى كه آن حضرت در تعين عدد اظهار داشته ( : 70 يا 80 هزار ) كاملا تأييد مىكند كه منظور وى هر دو سپاه بوده است نه فقط سپاه خودش .
چه ، اگر منظورش فقط سپاه كوفه بود معنى نداشت كه در عدد آن مردد باشد زيرا كه عدد سپاه كوفه براى او نمىتوانست مخفى باشد .
( 2 ) 3 - 40 هزار ، عددى است كه چند نفر از مورخان آن را تعيين نمودهاند و مسيب بن نجيه نيز در گفتارى كه ما از او نقل كرديم بدان
صلح امام حسن ( ع ) ( فارسي ) — صفحة 164
مساهمون: السيد الخامنئي
ص١٦٤