از آنها سبب مقاتله است با ايشان .
اول آن كه ايمان نمىآورند به خداى تعالى چنان كه شرط ايمانست زيرا كه يهود مىگويند عزير پسر خداست و نصارى مىگويند كه عيسى پسر خداست و اين كفر است زيرا كه مستلزم جسميت وامكانست .
دوم آن كه ايمان نمىآورند به قيامت چنان كه شرطست زيرا كه مىگويند كه آتش دوزخ نخواهد سوخت ما را مگر روزى چند .
سوم آن كه حرام نمىدانند آن چه خداى تعالى حرام گردانيده آن را مثل شرب خمر ونكاح محرمات و خوردن گوشت خوك و غير آن ومراد از تحريم رسول تبليغ اوست وجمع كردن او با خداى تعالى در صفت تحريم جهة تعظيم اوست وتأكيد تحريم .
چهارم آن كه بدين اسلام در نمىآيند و بر كفر ولوازم او ثبات مىورزند و ( دين ) در اصل لغت بمعنى جزاست واطاعت و از آن جهت شريعت وملت را دين خوانند كه موجب جزاى خير است وواجبست اطاعت او وقول او ( مِنَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتابَ ) بيان : ( الَّذِينَ لا يُؤْمِنُونَ بِالله ) است يا معطوفات او .
ومراد از ( الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتابَ ) آنانند كه خداى تعالى به ايشان كتاب فرستاد از آسمان بحسب حقيقت و آن يهود ونصارىاند كه تورات وانجيل به ايشان نازل شد يا بحسب شبهه وزعم ايشان و آن مجوس است كه ايشان را پيغمبرى بود كتابى داشت ايشان پيغمبر خود را كشتند وكتاب او را سوختند وكتاب ديگر را زعم نمودند كه كتاب الله است چنان كه در بعض روايات آمده .
ومرويست از پيغمبر صلى الله عليه وآله وسلَّم كه گفت : سنوا بهم سنة اهل الكتاب يعنى عمل كنيد با ايشان عملى كه به اهل كتاب مىكنيد و از اين جهة اهل كتاب در شرع
تفسير شاهي ( توضيح آيات الأحكام ) ( فارسي ) — صفحة 42
مساهمون: أبي الفتح الجرجاني
ص٤٢