سزاوار شد كه كشته شود به سبب او پس معنى چنان شود كه سزاوار شوند آن كسان كه پشت گردانند به كافران در مقاتله به آن كه گرفتار شوند به غضب خداى تعالى وهلاك گردند به آن .
ومخفى نماند كه آيت مذكوره دلالت مىكند بر آن كه گريختن از كافران در مقاتله حرام است بلكه گناه كبيره است از جهة وقوع تهديد ووعيد برو به غضب الهى و آتش دوزخ ليكن نه مطلقا بلكه به شرط آن كه كافران زياده از دو برابر مسلمانان نباشند چنان كه از آيت آينده مستفاد گردد و اگر چه محقق باشد كه مسلمانان مغلوب وهلاك خواهند شد بنا بر ظاهر آيت مذكوره ونظاير او چنان كه مختار محققان اصحاب ماست .
الاية الخامسة قوله تعالى فى سورة الانفال ايضا : ( يا أَيُّهَا النَّبِيُّ حَرِّضِ الْمُؤْمِنِينَ عَلَى الْقِتالِ إِنْ يَكُنْ مِنْكُمْ عِشْرُونَ صابِرُونَ يَغْلِبُوا مِائَتَيْنِ وإِنْ يَكُنْ مِنْكُمْ مِائَةٌ يَغْلِبُوا أَلْفاً مِنَ الَّذِينَ كَفَرُوا بِأَنَّهُمْ قَوْمٌ لا يَفْقَهُونَ الآنَ خَفَّفَ الله عَنْكُمْ وعَلِمَ أَنَّ فِيكُمْ ضَعْفاً فَإِنْ يَكُنْ مِنْكُمْ مِائَةٌ صابِرَةٌ يَغْلِبُوا مِائَتَيْنِ وإِنْ يَكُنْ مِنْكُمْ أَلْفٌ يَغْلِبُوا أَلْفَيْنِ بِإِذْنِ الله والله مَعَ الصَّابِرِينَ ) ( 65 )
يعنى اى پيغمبر ترغيب وتحريص كن مؤمنان را بر مقاتله كردن با كافران اگر باشند از شما بيست نفر كه صبر كننده باشند بر مشقت مقاتله غالب شوند بر دويست نفر از كافران و اگر باشند از شما صد نفر غالب شوند بر هزار نفر از كافران به سبب آن كه كافران جماعتىاند كه نمىفهمند حقيقت حال را اين زمان سبك وآسان گردانيد خداى تعالى جهاد را بر شما وبرداشت جهاد گران ودشوار را از شما ودانست آن كه در شماست ضعفى كه به آسانى بيست كس شما مقاومت نمىتواند كرد به دويست كس از كافران وصد كس شما به هزار كس ازيشان
تفسير شاهي ( توضيح آيات الأحكام ) ( فارسي ) — صفحة 34
مساهمون: أبي الفتح الجرجاني
ص٣٤