به نظم كلام وتدقيقات لايقه بمعنى ومرام كه به دولت نواب كامياى همايون اعلى
هامش
شاهد دو نفر مرد نباشد آن وقت دو نفر زن و يك نفر مرد بايد شاهد شود اين شهود از آن اشخاص باشند كه به شهادت آنها راضى باشيد ( از اشخاص عادل و عاقل وضابط وكامل وامين شاهد اختيار كنيد ) شاهد بودن دو نفر زن به جاى يك مرد از اين جهت است كه اگر يكى از زنها شهادت را فراموش نمود در آن صورت زنى كه شهادت به يادش مانده بزن فراموشكار ياد آورى نمايد .
بدان كه آيه ء شريفه صريحست در امر به گواه گرفتن به قرض از دو نفر مرد مسلم عادل يا از يك نفر مرد دو زن از اشخاص عادل براى اثبات حق داين پس اگر شهادت مقبول نبود هر آينه تشريع لغو مىبود .
و بنا بر اين اداى شهادت واجب خواهد شد تا حق مسلم ضايع نشود .
( السابعة ) الاية 283 فى البقرة قوله تعالى ( ولا تَكْتُمُوا الشَّهادَةَ ومَنْ يَكْتُمْها فَإِنَّهُ آثِمٌ قَلْبُهُ والله بِما تَعْمَلُونَ عَلِيمٌ ) .
( الترجمة ) وكتمان شهادت ننماييد كه هر كس كتمان كند البته قلب وى گناه كار است و خدا از همه كار ( پيدا وپنهان ) شما آگاهست .
( بدان كه ) آيه ء شريفه صريحست بر حرمت كتمان شهادت در دين وبديهى است كه مورد مخصص نمىشود خصوصا بعد قوله ( ومَنْ يَكْتُمْها فَإِنَّهُ آثِمٌ قَلْبُهُ ) به جهت اين كه نهى كتمان شهادت بدين را معلل كرده به اين كه كتمان شهادت ناشى از گناه قلب كه مساوى عدم ايمان قلبى است و اين معنى در كتمان كليه شهادات موجود است وعبرت در امثال مقام بعموم علت است .
خلاصه ء مفاد آيه اينست كه شهود را واجب است اداى شهادت نبايد شهادت خود را كتمان كند .
( الثامنة ) الاية 33 فى المعارج قوله سبحانه ( والَّذِينَ هُمْ بِشَهاداتِهِمْ قائِمُونَ