الاية الخامسة عشر قوله تعالى فى سورة المائدة : ( يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُونُوا قَوَّامِينَ لِلَّهِ شُهَداءَ بِالْقِسْطِ ولا يَجْرِمَنَّكُمْ شَنَآنُ قَوْمٍ عَلى أَلَّا تَعْدِلُوا اعْدِلُوا هُوَ أَقْرَبُ لِلتَّقْوى واتَّقُوا الله إِنَّ الله خَبِيرٌ بِما تَعْمَلُونَ ) ( 8 ) .
يعنى اى گروه مؤمنان باشيد به مبالغه ء قيام كنندگان به گواهى دادن از براى رضاى خداى تعالى به عدالت وراستى و در گناه نيندازد وباعث نشود شما را دشمنى جماعتى بر آن كه ترك كنيد عدالت را در گواهى و غير آن . عدالت كنيد از جهت آن كه عدالت كردن نزديكتر است بتقوى وپرهيزكارى از عذاب الهى واجتناب كنيد از قهر و غضب خداى تعالى به درستى كه خداى تعالى خبر داده است به آن چه مىكنيد از نيك و بد .
قول او ( كُونُوا قَوَّامِينَ لِلَّهِ شُهَداءَ بِالْقِسْطِ ) به همان مفسر است كه در آيه ء سابق معلوم شد لكن ظاهر آنست كه للَّه اينجا متعلق است به قوامين وبالقسط به شهداء و در آيه ء سابق بر عكس اينست .
وظاهرا تقديم بالقسط در اين آيه بنا بر زيادتى اهتمام عارضى است ببيان شرط عدالت در شهادت در اول مقام بيان آن وتقديم الله در اين آيه از جهة مزيد اهتمام ذاتى است به اين قيد بعد از فراغ از مقتضاى اهتمام عارضى زيرا كه اين آيه در سوره ء مائده است و آن آيه در سوره ء نساء و سوره ء مائده متأخر است در نزول از باقى سور چنان كه مشهور است .
و تحقيق قول : ( ولا يَجْرِمَنَّكُمْ شَنَآنُ قَوْمٍ عَلى أَلَّا تَعْدِلُوا ) بر وجهى است كه در بعض آيات سابقه مذكور شد .
وقول او ( اعْدِلُوا ) تأكيد وجوب عدل است دلالت مىكند بر آن قول او ( لا يَجْرِمَنَّكُمْ شَنَآنُ قَوْمٍ عَلى أَلَّا تَعْدِلُوا ) وتصريح است بما علم ضمنا .
تفسير شاهي ( توضيح آيات الأحكام ) ( فارسي ) — صفحة 745
مساهمون: أبي الفتح الجرجاني
ص٧٤٥