مقبول است ( 1 ) و محتاج نيست بر تبين وتفحص .
و اما آن كه بعض فقهاء استدلال كرده اند به اين آيت بر آن كه عدالت شرط است در قبول شهادت و علماء اصول بر آن كه عدالت شرطست در حجيت خبر واحد محتاج است به بيان وضم مقدمات ديگر . و ( عدالت ) عبارتست از ملكه كه باعث شود بر ملازمت تقوى ومروت ( 2 ) و ( تقوى ) عبارتست از اجتناب از كباير و ترك اصرار بر صغاير و ( مروت ) عبارتست از تنزه نفس از دناءت مثل تمسخر وكثرت مزاح نمودن و خوردن چيزى در بازارها و بول كردن در راهها و آن چه موجب خفت نفس شود و در تحقيق كبيره وصغيره اقوال است .
در بعض احاديث نبويه وارد شده كه هفت است .
شرك آوردن به خداى تعالى ، وريختن خون ناحق ، ودشنام دادن زن عفيفه به زنا و خوردن مال يتيم ، و زنا ، وگريختن از كافران بىضرورت ، وعاق شدن به پدر و مادر .
و از امير المؤمنين عليه السّلام مرويست كه پنج ديگر بر اين هفت افزود و آن سحر است وظلم در بيت الله و خوردن ربا وشرب خمر و دزدى .
هامش
( 1 ) در فقه مفصلا بيان شده است كه شهادت و اخبار عدل واحد حجت نيست مگر اين كه مفيد اطمينان متآخم بعلم باشد وحجيت اطمينان متآخم بعلم ذاتى وتنزيل به منزله ء علم است .
( 2 ) مفهوم عدالت به طورى كه مصنف ره بيان فرموده از علماء اخلاق استفاده ودليلى از كتاب وسنت ثابت نشده به اعتبار همان معنى در تحقق وصف عدل در مواردى كه عدالت در آنها معتبر شده است بلكه عدالت عبارت است از اجتناب از معاصى واقدام به اوامر الهيه چنانچه از اخبار مستفاد مىگردد .